Açe Darüssalam Sultanlığının Kraliçesi Sri Sultan Tacul-alem Safiyatuddin Cihan Berdevlet'in Hayatı ve Yönetim Anlayışı (1641-1675)

Abstract

Bu çalışma, Açe Darüsselam Sultanlığı’nda Sri Sultan Tacul-Alem Safiyetüddin Cihan Berdevlet’in (1641–1675) hükümdarlık dönemini incelemektedir. Araştırmanın odak noktası, söz konusu dönemde devlet idaresinin sürekliliği, siyasi dinamikler ile toplumsal, kültürel, ekonomik ve ticari gelişmelerdir. Nitel tarih araştırma yöntemi kullanılarak, birincil ve ikincil kaynaklar temelinde devlet politikaları, ulema ve “Orang Kaya” sınıfının yönetimdeki rolleri, ayrıca Açe’nin bölgesel ve uluslararası ticaret ağlarındaki konumu ele alınmaktadır. Bulgular, Safiyetüddin döneminde siyasi istikrarın korunduğunu, İslamî geleneğe dayalı hukuk sisteminin güçlendirildiğini ve hem bölgesel hem de Avrupa güçleriyle dengeli diplomatik ilişkilerin sürdürüldüğünü ortaya koymaktadır. Bu dönem, Açe Sultanlığı tarihinin önemli bir safhasını teşkil etmiş; egemenlik muhafaza edilmiş ve Açe, Güneydoğu Asya’da ticaret ile kültürün merkezi olarak konumunu pekiştirmiştir.This study examines the reign of Sri Sultan Tajul-Alam Safiyatuddin Johan Berdaulat (1641–1675) in the Sultanate of Aceh Darussalam. The research focuses on the continuity of state administration, political dynamics, and the social, cultural, economic, and commercial developments of the period. Employing a qualitative historical method, the study draws on both primary and secondary sources to analyze state policies, the role of the ulama and the Orang Kaya elite in governance, and Aceh’s position within regional and international trade networks. The findings demonstrate that Safiyatuddin’s reign maintained political stability, strengthened the legal system based on Islamic traditions, and fostered balanced diplomatic relations with both regional powers and Europe. This period represents a significant phase in the history of Aceh, during which sovereignty was preserved and Aceh consolidated its role as a center of trade and culture in Southeast Asia.