Sultan II. Abdülhamid dönemi eğitim ve ekonomi’ye yeniden bir bakış

Abstract

Sultan II. Abdülhamid, Osmanlı Devleti’nin içinde bulunduğu zaaflardan kurtulup Düvel-i Muazzama (Büyük Devletler) ile hem mücadele etmesi hem de devlet-ebed-müddet analayışı çerçevesinde ilelebed devam edebilmesi için nitelikli, ehliyetli bir münevverler ordusu ile liyakat ve ehliyet sahibi yönetim kadrosunun yetişmesiyle doğrudan ilgiliydi. Dolayısıyla açtığı mektep ve okullarda devletin ve toplumun ihtiyacı olan bu insan açığını hızlı bir şekilde kapatmayı en öncelikli konular arasına almış ve bu alanda önemli yatırımlara imza atmıştır. Osmanlı coğrafyasını her kademeden okullarla donatarak bu eğitim ve yönetim ordusunu ülkenin ve ümmetin geleceği için hazırlamaya çalışmıştır. Bu kurumlarla klasik gelenekle modern birikimi birleştirmeyi amaçlamış ve gelişme açığının kapanmasında eğitimin en az ekonomi kadar önemli olduğu bilinci içinde bu alanda önemli yatırımlar gerçekleştirmiştir. Bu bağlamda idadiler, sultaniler, askeri okullar, yüksek mektepler ve okullar Sultan II. Abdülhamid döneminin simge okulları olarak karşımıza çıkmaktadır.