Bir Osmanlı Münevveri: Said Halim Paşa - İslamlaşma ve Osmanlı Modernleşmesi

Abstract

Said Halim Paşa, Osmanlı modernleşmesinin hem fikir babalarından hem de aktörlerinden. Yaşadığı dönemin düşüncesine ve olaylarına çok önemli etkilerde bulunmuş bir şahsiyet. İslam düşüncesinin çağdaş münevverlerinden. Aydın, meşrutiyet, ıslah, taklit, Batılılaşma, İslam, siyaset gibi konularda ufuk açıcı yaklaşımlar ortaya koyuyor. Yazdığı risaleler, bugünü anlamak açısından büyük bir değer taşıyor

Said Halim Paşa çok yönlü bir Osmanlı münevveridir. İstanbul fikir çevresinin yetkin ismidir. Devlete fikirleriyle yön verir. Büyük krizlerin yaşandığı bir dönemde İslam dünyasına, Osmanlı Devleti’ne, Müslümanlara yol bulmaya çalışır. Teori ve eylemleriyle bunu gösterir. Önemli ilişkiler içinde yer alır.

İslamlaşma düşüncesi, modernleşme ile beraber ortaya çıkan bir Müslümanlık duruşudur. Osmanlıyı ve Müslümanları kurtarma haysiyetidir. Said Halim Paşa, bu düşünce ve siyasetin en önemli fikir adamlarındandır. İslam ile modernleşme ilişkisini özgün bir şekilde ele alır. Moderniteyle hesaplaşan ve anlaşan bir ufuk vardır Said Halim Paşa’da. Sosyoloji ve siyaset biliminde öncüdür. İslam toplumlarını algılayan, ıslahat öneren ve eleştirel perspektife sahip bir sosyolojiyi savunur. Bir bakımda “İslam sosyolojisinin” kurucusudur.

Bu kitapta Said Halim Paşa, tarihsel bir figür olmanın ötesinde bir entelektüel olarak ele alınmaktadır. Onun siyaset, toplum, meşrutiyet ve İslam üzerine ortaya koyduğu düşünceleri belli bir sistem içinde yorumlanır. Bugünü anlamak keyfiyetiyle Said Halim Paşa konuşturulur