Anlatı Terapisi: Terapötik Dünyaya Yeni Renkler Katmak Üzerine Bir Derleme

Abstract

Anlatı terapisi üçüncü dalga yaklaşımlar arasında yer alan, felsefi ve kurumsal temellerini sosyal yapısalcılık, post-yapısalcılık, söylem, feminizm, hermenötik, postmodernizm üzerine temellendiren ve geleneksel psikoterapi yöntemlerinden oldukça farklılaşan bir psikoterapi modelidir. Anlatı terapisi, insanların hayatının sosyal ve kültürel bağlamlar tarafından şekillendiğini varsaymaktadır ve bu bağlamların belirli söylemler ve kabul edilen 'gerçekler' ile anlatılara dönüştüğünü öne sürmektedir. Bu anlatılar, insanların kimliklerini belirlemekte ve nasıl düşüneceklerini, nasıl hissedeceklerini veya nasıl davranacaklarını etkilemektedir. Anlatı terapisi baskın anlatılardan kaynaklı olarak insanların yaşadıklarına karşın alternatif hikayeleri ortaya çıkarmaktadır ve gelecekteki yaşamlarını daha anlamlı ve zengin kılacak davranışları sürdürmelerine yardımcı olmayı hedeflemektedir. Bu derleme çalışmasının amacı, anlatı terapisini tanıtmak ve genel olarak ele almaktır. Bu amaçla, öncelikle anlatı terapisinin ortaya çıkışı ele alınacak ve ardından felsefi temelleri ve kuramsal dayanakları açıklanacaktır. Daha sonra terapi süreci ve terapötik süreçte kullanılan teknikler incelenecek ve son olarak anlatı terapisinin etkililiğine dair yapılan çalışmaların sonuçları gözden geçirilecektir.

Narrative therapy is a therapeutic model that is situated among the third wave approaches and differs greatly from traditional psychotherapy methods. It is based on philosophical and institutional foundations that stem from social constructivism, post-constructivism, discourse, feminism, hermeneutics, and postmodernism. Narrative therapy assumes that people's lives are shaped by social and cultural contexts, which are then transformed into stories with accepted "truths" and discourses. These narratives shape people's identities and influence how they think, feel, and behave. The therapy aims to reveal alternative stories that are dominant in people's lives and to help people pursue behaviors that make their future lives more meaningful and rich. The purpose of this review study is to introduce and discuss narrative therapy in general. To this end, the origin of narrative therapy will be discussed first, followed by an explanation of its philosophical foundations and theoretical basis. Then, the therapy process and techniques used in the therapeutic process will be examined, and finally, the results of studies on the effectiveness of narrative therapy will be reviewed.