Disiplinlerarası sosyal hizmet: "Holistik yaklaşım"

Abstract

Disiplin ve bu bağlamda disiplinlerarası ilişkiler gerek bilim dünyasının ve gerekse günlük yaşamın vazgeçilmez ilkeleri arasında yerini almıştır. Aynı zamanda her geçen gün giderek popülerliğini korumuş, akademik bakış açısını kuramsal ve holistik perspektifte eklektik anlamda bütünlüğünü oluşturmuştur. Bu çalışma sosyal bilim dâhilinde bütün disiplinlerin ve özellikle de sosyal hizmet disiplininin birbirleri ile olan disiplinlerarası “teorik (bilgi)” ve “pratik (eylem)” ilişkilerini holistik/bütüncül perspektifte ele almaktadır. Hızlı sanayileşmeye (Endüstri 4.0) paralel değişen teknolojik gelişmeler, dijitalleşme, yapay zekâ ve insana ilişkin modernleşme algıları ister istemez; “Acaba insan ve insana ilişkin her bir değer, insanlığın elinden kayıp gidiyor mu?” endişesini de beraberinde getirmiştir. İnsanın sürdürülebilir yaşamını tehdit eden bu ve buna benzer unsurların aynı zamanda sosyal bilimlerin ve özellikle de sosyal hizmet disiplininin temel konularını oluşturmuş, holistik (bütünsellik) yaklaşımların ekosistem perspektifinde mikro, mezzo, makro ve exodinamik ilişkiler boyutunda ele alınmasının gerekliliğini de ortaya koymuştur. Bu amaçla çalışmanın birinci bölümünde; sosyal hizmetin tarihsel süreç içerisinde gelişim ve dönüşüm evreleri dikkate alınmış, yirminci yüzyılda sosyal hizmet disiplininin diğer disiplinler ile arasındaki mutlak ilişkilerin biyopsikososyal varlık olan insan refahının öncelenmesinin gerekliliği üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde; yine ekosistem bağlamında ele alınan insanın, disiplinlerarası ilişkiler üzerinden koruyucu-önleyici unsurlar üzerinden korunmasının gerekliliği “insanda korunması gereken beş temel değer” üzerinden ele alınarak sosyal hizmet mesleği perspektifinde açıklanmasına çalışılmıştır. Üçüncü bölümde ise holizm kavramı üzerinden, kavramın gerek her bir bilimin kendi disiplini ve gerekse disiplinlerarası ilişkiler üzerinden birey, aile ve toplumların sürdürülebilir sosyal refahlarının sağlanmasında bütüncül yaklaşımların gerekliliği üzerinde durulmuştur. Son olarak da dördüncü bölümde; sosyal bilimlerin disiplinlerarası ilişkileri, multidisipliner sosyal hizmet perspektifinde incelenerek bu bağlamda meslek uzmanlarının sahip olması gereken mesleki yetkinliklerine ve özelliklerinin neler olması gerektiği hususlarına yer verilmiştir.