Çekingen Kişilik Bozukluğu İle Zihinselleştirme Arasındaki İlişkide Cinsiyetin Moderatör Rolü

Abstract

Bu çalışmada, çekingen kişilik bozukluğu ile zihinselleştirme arasındaki ilişkide cinsiyetin moderatör rolünün araştırılması amaçlanmıştır. Çalışmaya 18-58 (ort.=25.0, ss= 6.8) yaş aralığında 115’i kadın (%55) ve 94’ü (%45) erkek olmak üzere 209 kişi katılmıştır. Çekingen kişilik bozukluğunu değerlendirmek için Coolidge Eksen II Envanteri Plus Türkçe Kısa Formu ve zihinselleşme düzeyini ölçmek için Zihinselleştirme Ölçeği (ZÖ) kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki korelasyonu tespit etmek için Pearson Momentler Çarpımı katsayı yöntemi uygulanmıştır. Cinsiyetin moderatör rolünü incelemek için PROCESS Macro V.3.4 programında yer alan model 1 kullanılmıştır. Çekingen Kişilik Bozukluğu, ZÖ toplam puanının ve ZÖ alt boyutları olan Güdülenme, Diğerleri ve Kendilik değişkenlerinin cinsiyete göre farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Tüm değişkenlerde kadınların erkeklerden anlamlı düzeyde daha yüksek puanlar aldığı belirlenmiştir. Çekingen Kişilik Bozukluğu ile Kendilik arasında negatif bir ilişki. Güdülenme ile pozitif bir ilişki saptanmıştır. Ancak, Çekingen Kişilik Bozukluğu ile Diğerleri arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Yapılan moderatör analizleri sonucunda, Çekingen Kişilik Bozukluğu ile Güdülenme ve Diğerleri arasındaki ilişkide cinsiyetin moderatör rolü tespit edilmemiştir. Ancak, Kendilik ile Çekingen Kişilik Bozukluğu arasındaki ilişkide cinsiyetin moderatör rolünün olduğu saptanmıştır. Sonuç olarak, kadınlarda kendi duygu ve düşüncelerini tanıma yetisi olarak tanımlanan Kendilik puanı arttıkça Çekingen Kişilik Bozukluğu düzeyi erkeklere oranla daha fazla düşüş göstermiştir. Bu bulgulara göre özellikle yüksek düzeyde Çekingen Kişilik Bozukluğu görülen bireylerde kendi duygu ve düşüncelerini tanımalarına yönelik müdahale yöntemlerinin kullanılmasının terapide prognoz sürecine katkı sağlayabileceği söylenebilir.This study aimed to investigate the moderating role of gender in the relationship between avoidant personality disorder and mentalization. A total of 209 participants between the ages of 18-58 (mean =25.0, SD= 6.8), 115 female (55%) and 94 male (45%), participated in the study. Coolidge Axis II Inventory Plus Turkish Short Form was used for assessing avoidant personality disorder and Mentalization Scale (MentS) was used to evaluate mentalization. Pearson Product Moment coefficient method was applied to determine the correlation between the variables. Model 1 in PROCESS Macro V.3.4 program was used to examine the moderating role of gender. It was found that Avoidant Personality Disorder, MentS total score and MentS sub-dimensions (Motivation, Others and Self) differed according to gender. In all variables, women scores were found significantly higher than men. A negative relationship was found between Avoidant Personality Disorder and Self, and a positive relationship was found with Motivation. However, no significant relationship was found between Avoidant Personality Disorder and Others. As a result of the moderating analyses, it was determined that gender had no moderating role in the relationships between Avoidant Personality Disorder and Motivation and Others. However, a moderating role of gender was found in the relationship between Self and Avoidant Personality Disorder. As a result, as the Self subdimension of mentalization, which is defined as the ability to recognize one's own feelings and thoughts, increased in women, the level of Avoidant Personality Disorder decreased more than in men. These findings suggest that the use of intervention methods for individuals with high levels of Avoidant Personality Disorder to recognize their own feelings and thoughts may contribute to the prognosis process in therapy.