İnmeli hastalarda travma sonrası büyümenin, ruminasyon düzeylerinin ve yaşam kalitesinin incelenmesi

Abstract

Bu çalışma, inmeli hastalarda travma sonrası büyümenin, ruminasyon düzeylerinin ve yaşam kalitelerinin incelenmesi amacıyla tanımlayıcı ve ilişki arayıcı tasarlanmıştır. Şubat-Haziran 2024 tarihleri arasında nöroloji ve fizik tedavi ve rehabilitasyon polikliniğine başvuran 200 inme hastası ile düzenlenmiştir. Araştırma verileri Kişisel Bilgi Formu, Travma Sonrası Büyüme Envanteri (TSBE), Olay İlişkili Ruminasyon Ölçeği (OİRÖ), İnmeye Özgü Yaşam Kalitesi Ölçeği (İÖYKÖ) ile yüz yüze görüşme yoluyla toplanmıştır. Hastaların %84'ü protez kullanmamakta, %58,5'i iskemik inme tanısı almış ve %35,5'inde sol bölge inmeden etkilenmiş, yemek yeme işlemlerinde %50 bağımsız, kişisel bakımda %41 kısmi bağımlı bulunmuştur. Hastaların, benlik algısında değişim ortalaması 25,52±11,22, yaşam felsefesinde değişim ortalaması 11,32±5,96, başkalarıyla ilişkilerde değişim ortalaması 14,77±6,3, travma sonrası büyüme ölçek ortalaması 51,61±21,96, istemsiz ruminasyon ortalaması 20,28±7,02, istemli ruminasyon ortalaması 19,46±6,4, aktiviteler ortalaması 2,7±0,96, sosyal aile rolleri ortalaması 2,35±1,07, dil ortalaması 3,29±1,14, vizyon ortalaması 3,22±1,1, enerji ortalaması 2,63±1,01, model ortalaması 2,49±1,08, kişilik ortalaması 2,61±1,06, düşünme ortalaması 2,68±1,02 ve inmeye özgü yaşam kalitesi 1,83±0,57'dir. Bağımsız değişkenlerin İÖYKÖ üzerindeki etkisini belirlemek amacıyla gerçekleştirilen çoklu lineer regresyon analizinde; travma sonrası büyüme gösteren hastaların yaşam kaliteleri yükselirken, istemsiz ruminasyon gösteren hastalarda yaşam kalitesi düşmektedir. Sonuç olarak hastaların travma sonrası büyümesi yüksek, ruminasyon düzeyleri orta ve yaşam kalitesi düzeyleri düşük düzeyde bulunmuştur. Travma sonrası büyüme arttıkça inmeye özgü yaşam kalitesinin arttığı, ancak istemsiz ruminasyon arttıkça inmeye özgü yaşam kalitesinin azaldığı belirlenmiştir.This study was designed to investigate post-traumatic growth, rumination levels and quality of life in stroke patients. This descriptive and correlational study was conducted with 200 stroke patients who applied to the neurology and physical therapy and rehabilitation outpatient clinic between February and June 2024. The research data were collected through Personal Information Form, Post-Traumatic Growth Inventory (PTGI), Event-Related Rumination Scale (ERRS), Stroke-Specific Quality of Life Scale (SSQL) and face-to-face interviews. Of the patients, 84% did not use a prosthesis, 58.5% were diagnosed with ischemic stroke, 35.5% had a stroke on the left side, 50% were independent in eating, and 41% were partially dependent on personal care. The mean change in patients' self-perception were 25.52±11.22, the mean change in philosophy of life was 11.32±5.96, and the mean change in relationships with others was 14.77±6.3, post-traumatic growth scale mean 51.61±21.96, involuntary rumination mean 20.28±7.02, voluntary rumination mean 19.46±6.4, activities mean 2.7±0.96, the mean of social family roles was 2.35±1.07, the mean of language was 3.29±1.14, the mean of vision was 3.22±1.1, the mean of energy was 2.63±1.01, the mean of model was 2.49±1.08, the mean of personality was 2.61±1.06, the mean of thinking was 2.68±1.02 and the mean of stroke-specific quality of life was 1.83±0.57. In the multiple linear regression analysis performed to determine the effect of independent variables on the SSQL, the quality of life of patients who showed post-traumatic growth increased, while the quality of life of patients who showed involuntary rumination decreased. As a result, the patients' post-traumatic growth was found to be high, rumination levels were moderate and quality of life levels were low. It has been determined that stroke-specific quality of life increases as post-traumatic growth increases, but stroke-specific quality of life decreases as involuntary rumination increases.