Rol belirsizliği ve çatışmasının iş’te kendini yetiştirme üzerindeki etkileri

Abstract

Bu çalışmada, iş tasarımının bir sonucu olarak karşımıza çıkan rol belirsizliği ve rol çatışmasının çalışanların kendilerini yetiştirmesi üzerindeki etkileri incelenmiştir. İş Talepleri – Kaynakları modeli ve İşte Kendini Yetiştirme Modeli temel alınarak oluşturulan araştırma modeli, 393 katılımcıdan toplanan verilerle yapısal eşitlik modellemesi kullanılarak test edilmiştir. Yapılan analizlerde rol belirsizliğinin işte kendini yetiştirmenin hem canlılık hem de öğrenme boyutları üzerinde negatif etkisi olduğuna dair güçlü kanıt bulunurken; rol çatışmasının sadece canlılık boyutu üzerinde anlamlı negatif etkisi olduğu bulunmuştur. Sonuçlar, rol belirsizliğinin çalışanın psikolojik sağlığını olumsuz etkilediğini ve göreve odaklanmasını engellediğini, bu nedenle canlılık ve öğrenme deneyimini azalttığı tezini desteklemektedir. Rol çatışmasının ise çalışanı sadece duygusal olarak olumsuz etkilediği, ancak bilişsel süreçleri için –daha güçlü kanıta ihtiyaç olsa da- olumlu katkıları olabileceği görülmüştür. Çalışma, sonuçları itibariyle, Türkiye bağlamında işte kendini yetiştirme alan yazınının gelişmesine katkı sağlaması, iş talepleri – kaynakları modelini ve işte kendini yetiştirme modelini desteklemesi yönüyle alan yazına önemli katkılar sunabilmektedir.

In this study, the impact of role ambiguity and role conflict which emerge from job design on thriving levels of employees. Based on job demands-resources theory and socially embedded model of thriving at work, a research model was established and tested with data collected from 393 participants by using structural equation modelling. The results show while there is strong evidence that role ambiguity influence both dimensions of thriving at work, role conflict was found to have a significant effect only on vitality. The results support the hypothesis that role ambiguity impedes employee psychological health and hampers employee concentration on tasks, and in turn decrease vitality and learning. Whereas, role conflict has implications for affective processes, however, it may have positively contribute for cognitive processes –needs further evidence-. As a result, this study contributes to thriving at work in Turkish literature, supporting job demandsresources model and socially embedded model thriving at work.