تحقيق كتاب المجتناة شرح الأربعين النّووية لعمر بن أيوب الإزميري وتحليله

Abstract

İslâm âlimleri; hadislerin sözlü veya yazılı olarak kayıt altına alınması ve derlenmesine büyük önem vermişlerdir. Hadislerle ilgili yapılan derleme çalışmalarından birisi de “kırk hadisler”dir. Kırk hadis literatürünün en meşhuru Nevevî’nin (ö. 676/1277) Erbaîn’i olup içerdiği hadisler cevâmiʿi’l-kelim kapsamına girmektedir. Çoğunluğu ahkâma dair hadislerden oluşan Erbâin’deki bu rivayetler “dinin medârı” olarak adlandırılmıştır. Nevevî’nin Erbaîn’i sahip olduğu bütün bu özelliklerden dolayı âlimlerin büyük ilgisine mazhar olmuştur. Bunlardan birisi de el-Müctenâ’ adlı eseriyle Ömer b. Eyyûb el-İzmîrî’dir (ö. 1118/1706). Ömer b. Eyyûb Müctenâ’sında Nevevî’nin Erbaîn’indeki hadisleri klasik yöntemle şerh etmiş ve ağırlıklı olarak İbn Hacer el-Heytemî (ö. 974/1567) ve Münâvî’den (ö. 1031/1622) istifade etmiştir. Çalışmada biri müellif hattı olmak üzere iki nüsha üzerinden Müctenâ’nın tahkiki yapılmış, dirâse bölümünde ise müellifin hayatı ve eserleri başta olmak üzere konu hakkında temel bilgiler sunulmuştur.

Islamic scholars have attached great importance to the recording and compilation of hadiths in oral or written form. One of the compilations of hadiths is the "forty hadiths". The most famous of the forty hadith literature is al-Nawawī's (d. 676/1277) al-Arbaʿīn, and the hadiths it contains fall within the scope of jawāmiʿi al-kelim. These narrations in al-Arbaʿīn, which mostly consist of hadiths on Islamic law, are called the basic principles on which religion is based (madār). Due to all these features, alNawawī's al-Arbaʿīn has attracted great attention from scholars. One of them was 'Umar b. Ayyūb al-Izmīrī (d. 1118/1706) with his work al-Mujtanā'. In his Mujtanā', 'Umar b. Ayyūb commented on the hadiths in al-Nawawī's al-Arbaʿīn in the classical method and mainly benefited from Ibn Hajar al-Haytemī (d. 974/1567) and Munāwī (d. 1031/1622). In this study, the edition critique of Mujtanā was made on two copies, one of which was the author's handwritten copy, and in the dirāsah section, basic information about the subject, especially the life and works of 'Umar b. Ayyūb, was presented.