Muhafazakar İş Adamlarının Zekât Farkındalığı

Abstract

Zekât hem ibadet hem de mali özelliği olan, İslamiyet’in beş temel esasından biridir. İslam’da zekâtın ne kadar önemli olduğu apaçık ortada olmakla birlikte ilk dönemlerden günümüze kadar zekâta tabi olan mallar konusu hakkındaki tartışma güncelliğini devam ettirmektedir. Zekâta tabi olan mallar konusunda tam bir netlik olmadığı gibi bu malların nisab miktarları hususunda da tam bir birlik oluşmamıştır. Bununla birlikte değişen ve gelişen dünyamızda ticari hayatın işleyişi de geçmişe nazaran farklılaşmıştır. Nasslarda ve tedvin döneminde yer almayan ancak sanayi devrimi ile hayatımıza giren birçok kazanç yolu günümüzde varlığını sürdürmektedir. Gelişen kazanç yolları ile servet ve gelir kaynakları da çeşitlenmiştir. Bu kadar çeşitlenmenin var olması zekâtın hesaplanması hususunda problemleri de beraberinde getirmiştir. Bu çalışmada iş adamlarının zekâtı nasıl hesapladıkları, uyguladıkları ve zekât farkındalıklarının ne seviye olduğunun keşfedilmesi amaçlanmaktadır. Bu çerçevede çalışmada, nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu kartopu örnekleme tekniği ile belirlenmiş olup, muhtelif iş alanlarından 8 iş insanından oluşmaktadır. Araştırmanın sonucunda görüşme yapılan iş adamlarının zekât hakkındaki en temel meselelerde dahi bilgi eksikliklerinin olduğu, zekâtlarını doğru bir şekilde hesap edemedikleri için tam olarak eda edemedikleri tespit edilmiştir. Bu bağlamda iş adamlarının zekâtlarını hesaplamalarını sağlayacak geniş kapsamlı bir zekât hesaplama aracına ihtiyaç duyulduğu sonucuna varılmıştır.

Zakat is one of the five pillars of Islam, which has both a worship and financial character. Although the importance of zakat in Islam is self-evident, the debate on the subject of the goods subject to zakat has continued from the earliest to the present day. There is no complete clarity on the goods subject to zakat, nor is there a complete unity regarding the nisab amounts of these goods. However, commercial life’s functioning has differed from the past in our changing and developing world. Many ways of earning that were not included in the Nass and the period of the treatise, but entered our lives with the Industrial Revolution, continue to exist today. The sources of wealth and income have also diversified with the developing ways of earning. Such diversification has brought along problems in the calculation of zakat. This study explores how businessmen calculate and apply zakat and their level of awareness. In this framework, the qualitative research method was used in the study. The study group research consists of 8 traders from various business areas, determined by snowball sampling technique. As a result of the research, it was determined that the businessmen interviewed lacked knowledge of even the most basic issues about zakat and could not fulfill their zakat obligations because they could not calculate them correctly. In this context, it was concluded that there is a need for a comprehensive zakat calculation tool that will enable businessmen to calculate their zakat.