Sosyal Medyadaki Hadis Karşıtı Söylemlerin Duygu Analizi ile İncelenmesi

Abstract

Bu çalışma hadis karşıtı söylemlerin çevrimiçi izleyicilerde uyandırdığı duygusal yankıyı nicel olarak incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma evreni olarak, Kur’ân merkezli eleştirel yaklaşımıyla bilinen Caner Taslaman ile geleneksel hadis savunucusu Ebubekir Sifil arasında YouTube’da yayımlanan 3 saat 26 dakikalık “Hadislerin İslam’daki Yeri” programı seçilmiştir. YouTube Data API v3 ile 25 Aralık 2024–20 Haziran 2025 tarihleri arasında girilen 650 yorum derlenmiş; veriler Google Sheets’e aktarılıp özel bir Apps Script aracılığıyla Google Cloud Natural Language API’ye gönderilerek her yorum için −1 ile +1 arasında duygu polaritesi ve yoğunluk skorları elde edilmiştir. 0,25’in üzerindeki skorlar “olumlu”, −0,25’in altındakiler “olumsuz”, aradaki değerler “nötr” olarak kodlanmıştır. Araştırmanın sonuçları tablolar, çubuk grafikler ve kelime bulutları ile görselleştirilmiştir. İroninin kaçırıldığı örnekler nitel yeniden okuma ile kontrol edilmiştir. Bulgular, toplam yorumların %34,4’ünün olumlu, %17,6’sının olumsuz ve %48’inin nötr olduğunu göstermektedir. Olumlu tepkiler, çoğunlukla tartışmacıların nazik üslubu veya ilmî donanımına vurgu yaparak Kur’ân’daki kavl-i leyyin ilkesinin dijital ortamda da ikna edici olduğunu somutlaştırmaktadır. Olumsuz küme; hakaret, kaba dil ve yöntem eleştirileri etrafında yoğunlaşarak sert retoriğin mesaj içeriğinin önüne geçip izleyiciyi yabancılaştırdığını ortaya koymaktadır. Nötr çoğunluk, platformda partizan olmayan, iknaya açık geniş bir izleyici kitlesinin varlığına işaret etmektedir. Çalışma, ilahiyat literatürüne büyük-veri temelli duygu analizi kazandırarak hesaplamalı sosyal bilimler ile din araştırmaları arasındaki metodolojik boşluğu doldurmakta ve Türkçe için ironiye duyarlı modeller geliştirme gereğini vurgulamaktadır. Ayrıca, bu araştırma, hadis tartışmalarının dijital platformlarda nasıl algılandığını nicel verilerle ortaya koyarak, hadis ilmine yönelik çağdaş iletişim stratejileri ve pedagojik yaklaşımlar geliştirme noktasında önemli bir katkı sunmaktadır.

This study quantitatively measures the emotional resonance of anti-ḥadīth rhetoric on online audiences. The case study consists of a 3 hour 26 minute program published on YouTube between Caner Taslaman, known for his critical approach centered on the Qurʾān, and Ebubekir Sifil, a traditional defender of hadith. 650 comments posted between December 25, 2024, and June 20, 2025, were compiled using YouTube Data API v3. The data was transferred to Google Sheets and sent to Google Cloud Natural Language API via a special Apps Script to obtain sentiment polarity and intensity scores between −1 and +1 for each comment. Scores above 0.25 are coded as “positive,” those below −0.25 as “negative,” and values between the two as “neutral.” The results were visualized through tables, bar charts, and word clouds; instances where the algorithm missed irony were checked through qualitative rereading. Findings reveal that 34.4% of comments are positive, 17.6% are negative, and 48% are neutral. The positive responses mostly emphasize the debaters’ courteous tone or scholarly depth, empirically confirming that the Qurʾānic principle of al-qawl al-layyin retains persuasive power in digital settings. The negative comments often focus on insults, harsh language, and methodological complaints, suggesting that aggressive rhetoric can alienate viewers by overshadowing the content. A neutral majority signals a sizeable, persuadable audience seeking balanced discussion formats. The study makes a significant contribution to the development of contemporary communication strategies and pedagogical approaches to hadith science by revealing how hadith debates are perceived on digital platforms using quantitative data.