Televizyonda yayınlanan sağlık programlarının kadın izleyicilerin sağlığa ilişkin bilgi, tutum ve davranışlarına etkisi

Abstract

Bu çalışma televizyonda yayınlanan sağlık programlarının kadın izleyicilerin sağlığa ilişkin bilgi, tutum ve davranışlarına etkisini incelemek amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini 275 kadın oluşturmuştur. Veriler Şubat-Mart 2016 tarihleri arasında ev ziyaretleri yapılarak yüz yüze görüşülerek toplanmıştır. Toplanan veriler SPSS 20.0 bilgisayar istatistik paket programında Pearson’s korelasyon, ki-kare, t testi ve One-way ANOVA analizleri kullanılarak analiz edilmiştir. Günlük televizyon izleme süresi ortalama 3.5 saat olup, kadınların %85’i haftada 1-3 gün televizyon izlediğini, bunların %84’ü ise bilgi almak ve yeni şeyler öğrenmek amacıyla sağlık programlarını izlediğini ifade etmiştir. Sağlık programlarını izleyenlerin %24.4’ü doktora başvurmuş; %84.4’ü anlatılanlardan mantıklı bulduklarını ve inandıklarını uyguladığını, %10’u önerilen ürünleri satın aldığını, ürün satın alanların ise %22.2’si bu ürünlerden zarar gördüğünü belirtmiştir. Yine kadınların %34.2’si sağlık programlarının kendisinde korkuya neden olduğunu, %49.1’i verilen bilgiler nedeniyle kafasının karıştığını; buna karşın yarıdan fazlası bu programları izlemenin sağlığına dikkat etme de (%56.4) ve sağlık kontrolü yaptırmada (%50.9) olumlu etkilerinin olduğunu belirtmişlerdir. Sonuç olarak, televizyonda yayınlanan sağlık programlarının kadınların yaşamı ve sağlığı üzerine, sağlığa dikkat etme ve sağlık kontrolü yaptırma gibi olumlu etkilerinin yanısıra; endişe ve korkuda artış, kafa karışıklığı ve sağlığa yönelik harcamalarda artış gibi olumsuz etkileri de vardır. Tüm bu nedenlerle program içeriklerinin dikkatli hazırlanması, sağlık ürünlerinin televizyon kanalıyla reklamının yapılmasına sınırlama getirilmesi konusunda çalışmalar yapılması önerilmiştir.

This descriptive study has been made to examine effects of television health programs on female watchers’ healthrelated knowledge, attitudes and behaviours. The sample was consisted of 275 women. Data were gathered faceto-face by conducting home visits between February and March 2016. The collected data were analyzed using SPSS 20.0 computer statistical package program using Pearson's correlation, chi-square, t test and One-way ANOVA analysis. The average duration of daily television watching was 3.5 hours and 85.1% of the women watched television programs for 1-3 days per week, and 84% of them watched the health programs for getting information and learning new things. 24.4% of followers of health programs referred to a doctor. Advices and information given in health programs took into account by 84.4% of women if they believe information is logical; 10% of women bought the recommended products and 22.2% of those who bought the products had suffered from these products. Again, women stated that the health programs caused fear (34.2%), and head confusion (49.1%) because of given information. However, more than half of them said that health programs had positive effects such as paying attention to the their health (56.4%) and having health check (50.9%). As a result, health programs on television have negative effects on women life and health such as fear, head confusion, and increased health expenditures, besides have positive effects including paying attention to the their health and having health checks. For all these reasons, we recommended that, health programs contents should be prepared carefully, and advertisement of health products on television channels should be limited.