Dünyada yoksulluğu etkileyen faktörler: enerji tüketimi ve yoksulluk ilişkisi

Abstract

Bu çalışma dünyada yoksulluğu etkileyen faktörler araştırılmaktadır. Ekonometrik modelle yoksulluğu en fazla etkilediği düşünülen enerji tüketimi, kişi başına düşen GSYİH, sermaye stoku ve siyasi istikrar ile yoksulluk arasındaki ilişki incelemektedir. Analiz için veriler Dünya Bankası (WDI) (2022) veri bankasından alınmıştır. Bu çalışmada daha güvenilir sonuçlar elde etmek amacıyla modelde yer alan değişkenler için 2014 verileri kullanılmıştır. Kişi başına düşen enerji tüketimi (petrol eşdeğeri kg), kişi başına düşen GSYİH ve sermaye stoku sabit 2015 ulusal fiyatlarında (2015 milyon ABD doları) olarak ifade edilmiştir. Siyasi istikrar, kitlesel sivil protesto, siyasi amaçlı saldırganlık, siyasi rejimin istikrarsızlığı veya terörizm tarafından istikrarsızlama ihtimali gibi faktörlerden oluşan istikrar endeksini kullanarak ölçülmektedir. Bir ülkenin siyasi istikrarı, istikrar endeksi-2,5'e yakınsa zayıf, endeks 2,5'e yakınsa güçlü olarak kabul edilmektedir. Yoksulluk, günde 1,90 ABD dolarından daha az bir gelire karşılık gelen mal ve hizmet tüketimiyle ifade edililen, uluslararası yoksulluk sınırının altında yaşayan insan sayısını yüzdesel olarak temsil edilmektedir. Çalışmada kullanılan En Küçük Kareler Yöntemi (Ordinary Least Squares (OLS)), değişkenlerin entegrasyon ve eşbütünleşme özelliklerini dikkate aldığı ve seri korelasyon ve heterojenlik problemini düzelttiği için uzun dönemli ilişkiyi kurmak için kullanılmaktadır. OLS regresyon sonuçlarına göre, yoksulluk seviyesi ile kişi başına düşen GSYİH arasında çift yönlü bir ilişki vardır. Yoksulluk seviyesi arttıkça kişi başına düşen GSYİH da düşmektedir. Kişi başına düşen GSYİH arttığında ise yoksulluk seviyesi azalmaktadır. Siyasi istikrar yoksullukla doğrudan ilişkili olup siyasi istikrarsızlık arttıkça yoksulluğun da arttığı gözlemlenmektedir.This study investigates the factors affecting poverty in the world. The econometric model examines the relationship between poverty and energy consumption, per capita income (gross domestic product (GDP) per capita), capital stock, and political stability, which affect poverty the most. Data for analysis were taken from the World Bank (WDI) (2022) database. In this study, 2014 data were used for the variables in the model to obtain more reliable results. Energy consumption per capita (kg of oil equivalent), per capita GDP, and capital stock are expressed in constant 2015 national prices (2015 million USD). Political stability is measured using the stability index, which consists of factors such as mass civil protest, politically motivated aggression, instability of the political regime, or the possibility of destabilization by terrorism. A country's political stability is considered weak if the stability index is close to -2.5 and strong if the index is close to 2.5. Poverty is represented as a percentage of people living below the international poverty line, expressed as the consumption of goods and services corresponding to an income of less than $1.90 per day. The Ordinary Least Squares (OLS) method used in the study is used to establish the long-term relationship because it considers the integration and cointegration properties of the variables and corrects the serial correlation and heterogeneity problem. According to OLS regression results, there is a bidirectional relationship between poverty and GDP per capita. As the level of poverty increases, GDP per capita also decreases. When GDP per capita increases, the poverty level decreases. Political stability is directly related to poverty, and it is observed that as political instability increases, poverty also increases.