Sigara Kullanımı Önleme Programının Geliştirilmesi ve Programın Etkinliğinin Değerlendirilmesi

Abstract

Bu çalışma ilköğretim öğrencilerine yönelik sigara kullanımı önleme programının geliştirilmesi ve etkinliğinin değerlendirilmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışma iki aşama da gerçekleştirilmiştir. Birinci aşamada veri tabanları ve araştırmalar incelenmiş, uzmanlardan görüşler alınarak eğitim içeriği Sosyal Bilişsel Öğrenme Teorisine göre hazırlanmıştır. İkinci aşamada örneklem belirlenmiş ve program uygulanmıştır. Örnekleme bir ilköğretim okulundaki dört ve beşinci sınıf öğrencisi ile ebeveynleri alınmıştır. Veriler girişim öncesi, girişim sonrası altıncı ayda, girişimden bir yıl ve iki yıl sonra toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde tekrarlı ölçümlerde tek yönlü varyans analizi, Bonferroni düzeltmeli eşleştirilmiş t testi ve ki kare testi kullanılmıştır. Sosyal bilişsel öğrenme grubundaki öğrencilerin sigara yarar algılarının anlamlı şekilde azaldığı ve zarar algılarının arttığı belirlenmiştir. Sigara deneme oranları ise değişmemiştir. Sosyal bilişsel öğrenme temelli girişim programının çocukların sigara deneme oranını azaltmada, yarar ve zarar algısını değiştirmede etkili olduğu saptanmıştır.

This study was performed to determine to develop smoking prevention program towardprimary school students and investigate the effect of the program. The study was conducted in two phases. The first stage examined the databases and research, taken the experts opinion, and prepared the program according to social cognitive learning theory. In the second stage, the sample size were determined and applied to the program. The sampling consisted of fourth and fifth grade student and their parents. Data were collected before education, after education, a year after education, and two year after education. Evaluation of the data were used by repeated measuerment of anova, Bonferroni adjusted paired t test, and Mc Nemar test. It was determined to a significant decrease of the smoking cons and increase smoking pros perception. There was no significant difference smoking status. Smoking prevention program is effective of reduce children smoking rate, changing the perception of smoking pros and cons.