Fasih (Kur'an) Arapça bağlamında Hatay ve Siirt ağızları arasında bir değerlendirme

Abstract

Bir dil geniş kitlelere yayılmış ve pek çok kişi tarafından konuşulur olmuşsa orijinal halini uzun süre koruması mümkün değildir. Çok geçmeden dilde oluşan farklılaşmalar anadilin lehçelerini oluşturur. Arapça da her dil gibi bu kanuna boyun eğmiş ve uzun bir coğrafyada birbirinden farklı lehçelere ayrılmıştır. Bir lehçenin değeri, delil olarak kullanılabilirliği, güçlü ya da zayıf oluşu, fasîh Kur’ân diline yakınlığıyla son derece ilişkilidir. Arapçayı standardize eden, temel ölçülerini veren unsurların başında ilk dönem fasîh (Kur’ân) dil yapısı gelmektedir. Bu gün dünyada birçok Arap lehçesi konuşulmaktadır. Söz konusu lehçelerden bir kısmı da Türkiye’de daha çok Arap coğrafyasıyla komşuluk yapan bölgelerde konuşulmaktadır. Hatay ve Siirt lehçeleri bu lehçeler arasında önemli derecede yer alan lehçelerdendir. Bu araştırmada, söz konusu lehçeler üzerinden düşünce dünyalarını oluşturan bu iki halk topluluğunun günümüzde konuştukları lehçeleriyle fasîh Arapçayı ne derece anladıklarıyla ilgili karşılaştırmalı olarak birtakım tespitlerde bulunulmaya çalışılacaktır. Amaç, Hatay ve Siirt lehçelerinin fasîh Arapçayı anlama düzeyi ve yeterliliğini ortaya koymak ve bu sayede standart dil ile söz konusu lehçeler arasındaki mesafeyi ortaya koymak olacaktır. Araştırmada tespitlerin ortaya konması için her iki topluluktan farklı yaş, konum ve meslekten katılımcılar seçilecektir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden yarı yapılandırılmış görüşme metodu uygulanacaktır. Dolayısıyla elde edilecek veriler incelenen alan araştırmaları bulgularıyla sınırlı olacaktır.

If a language is spread among large masses and talked by many people, it is impossible that this language keeps its original aspects. Sooner or later, the differences that the language adopts create dialects. Arabic, as in the case of other languages, had to obey to this rule and gave birth to several dialects in a large geographic region. A dialect’s value is closely linked to its usage as a piece of evidence, its strength or weakness and to its closeness to the Quranic language. One of the elements, that standardized Arabic and gave it its main dimensions, is the first period Quranic language structure. Nowadays, many Arabic dialects exist all around the wold. Some of the dialects in question are mainly talked in Turkey, in the region neighbour to the Arabic geography. The dialects of Hatay and Siirt have an important place among those dialects. The aim of this study is to make some comparative identifications on how much those two populations comprehend Arabic through the dialects in question. The purpose is to state, for the dialects of Hatay and Siirt, the level of comprehension and that of sufficieny and also to put forward the distance in between those two dialects. In the research, participants from different age and socio-economic background groups will be chosen. Semi-structured model of qualitative research will be adopted. Therefore, the results will be limited to the results of the field research in question.