Tip 2 diyabetli bireylerde glisemik kontrol, diyabet sıkıntısı ve kadercilik anlayışı arasındaki ilişkinin incelenmesi

Abstract

Bu çalışma, tip 2 diyabetli bireylerde glisemik kontrol, diyabet sıkıntısı ve kadercilik anlayışı arasındaki ilişki incelemek amacıyla yapıldı. Tanımlayıcı, kesitsel ve ilişki arayıcı tipte olan bu araştırma İstanbul'da bir Üniversitesi Hastanesi'nin dahiliye polikliniğine gelen 270 hasta ile Mart-Eylül 2022 tarihleri arasında yürütüldü. Veriler, Hasta Bilgi Formu, Kadercilik Ölçeği (KÖ) ve Diyabet Stres Ölçeği (DSÖ) kullanılarak yüz yüze görüşme yoluyla toplandı. Hastaların yaş ortalaması 59,24±5,77 yıl olup, açlık kan glikoz düzeyi ortalaması 194,87±11,91, HbA1c değeri ortalaması 6,9±0,22, diyabet tanı süresi ortalaması 9,4±1,78 yıl ve insülin kullanım süresi ortalaması 6,11±1,92 yıldır. Hastaların, %60,7'si kan şekerini düzenli kontrol etmekte, %54,1'i oral antidiyabetik ilaçlar ve insülin kullanmakta, %4,8'inde diyabete bağlı komplikasyon gelişmiş ve %57'sinde farklı bir kronik hastalık bulunmaktadır. KÖ ortalama değeri 2,97±0,62 olup alt boyutları puan ortalamaları "Ön Belirlenim" 3,16±0,67, "Şans" 2,84±0,68, "Karamsarlık" 2,9±0,61'dir. DSÖ ortalama değeri 3,8±0,53 olup alt boyutları puan ortalamaları "Duygusal Yük" 3,82±0,54, "Doktor Sıkıntısı" 3,25±0,72, "Rejim Sıkıntısı" 3,27±0,82, "Kişilerarası Sıkıntı" 4,87±0,44 olarak bulunmuştur. KÖ ve DSÖ arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunmaktadır. Açlık kan glikoz düzeyi ve HbA1c ile KÖ ve DSÖ arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunmaktadır. Hastaların kadercilik anlayışları orta düzeyde, diyabet ile ilgili sıkıntılarının yüksek olduğu saptandı. Kadercilik anlayışı artıkça hastaların yaşadıkları sıkıntıları artmaktadır. Ayrıca hastaların glisemik kontrolleri kötüleştikçe kadercilik anlayışları ve diyabete bağlı yaşadıkları sıkıntılar da artmaktadır.

This study was conducted to examine the relationship between glycemic control, diabetes distress and understanding of fatalism in individuals with type 2 diabetes. This descriptive, cross-sectional and correlational study was conducted from March to September 2022 with 270 patients who came to the internal diseases outpatient clinic of a University Hospital in Istanbul. Data were collected through face-to-face interviews using the Patient Information Form, Fatalism Scale (FS) and Diabetes Stress Scale (DSS). The mean age of the patients was 59,24±5,77 years, the mean fasting blood glucose level was 194,87±11,91, the mean HbA1c value was 6,9±0,22, the mean duration of diabetes diagnosis was 9,4±1,78 years. The mean duration of insulin use is 6,11±1,92 years. Of the patients, 60,7% regularly control their blood sugar, 54,1% use oral antidiabetic drugs and insulin, 4,8% have diabetes-related complications and 57% have a different chronic disease. The mean value of CI is 2,97±0,62, and the mean scores of its sub-dimensions are "Predetermination" 3,16±0,67, "Chance" 2,84±0,68, "Pessimism" 2,9±0,61 . DSS mean value is 3,8±0,53 and sub-dimensions mean scores are "Emotional Burden" 3,82±0,54, "Doctor Boredom" 3,25±0,72, "Regime Distress" 3,27±0,82 , "Interpersonal Distress" was found to be 4,87±0,44. There is a positive and significant relationship between DSS and FS. There is a positive and significant relationship between fasting blood glucose level and HbA1c, and FS and DSS. It was determined that the patients had a moderate understanding of fatalism and a high level of diabetesrelated problems. As the understanding of fatalism increases, the problems experienced by the patients increase. In addition, as the glycemic control of patients deteriorates, their understanding of fatalism and the problems they experience due to diabetes increase.