Özel gereksinimli ve normal gelişim gösteren kardeşe sahip 5-6 yaş çocuklarının psikolojik dayanıklılıklarının ebeveyn görüşlerine dayalı olarak karşılaştırılması

Abstract

Psikolojik dayanıklılık, stresli ve zorlu durumlardan sonra yeniden toparlanabilme, eskiye dönebilme becerisi olarak ifade edilebilir. Okul öncesi dönem çocuklarının psikolojik dayanıklılıklarını etkileyen çok sayıda değişken bulunmaktadır. Bu çalışmada, ebeveyn görüşlerine dayalı olarak özel gereksinimli ve normal gelişim özelliği gösteren kardeşe sahip olmanın okul öncesi dönem çocuklarının psikolojik dayanıklılıkları üzerinde etkisinin olup olmadığı araştırılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu, Türkiye genelindeki özel gereksinimli kardeşi olan ve olmayan 5-6 yaş grubundan 130 çocuktan oluşmaktadır. Çalışma grubundaki çocukların tamamı normal gelişim özelliği göstermektedir. Bulgulara göre özel gereksinimli kardeşi olup olmamanın, okul öncesi dönem çocuklarının psikolojik dayanıklılıkları üzerinde anlamlı düzeyde bir etkisi bulunmamaktadır. Bu sonuç, annebabaların eğitim düzeyinin yüksek olması, ailedeki çocuk sayısının az olması ve araştırmaya katılan çocukların çoğunluğunun okul öncesi eğitimi almasıyla ilişkilendirilmiştir. Araştırma sonuçları, kardeş ve psikolojik dayanıklılık araştırmaları açısından önem taşımaktadır. Okul öncesi dönemde psikolojik dayanıklılık ve kardeş ilişkilerine yönelik araştırmaların arttırılmasına ihtiyaç bulunmaktadır.

Resiliency can be defined as the ability to recover and return to the previous state after stressful and challenging events. There are many variables that affect the resiliency of preschool children. Accordingly, based on parents this study examined whether having a sibling with special needs or a typically developing sibling influences the resiliency of preschool children. The study group consists of 130 children throughout Turkey in the 5-6 age group with and without special needssiblings. All the children in the study group exhibit the characteristics of normal development. The findings reveal that there is no significant effect of having a special needs sibling or not on the resiliency of preschool children. This result was associated with the fact that the parents have high levels of education, the number of children in the families is small, and the majority of the participant children received preschool education. The study results are crucial in terms of the studies on siblings and resiliency. The number of studies on relationships between resiliency and siblings in the preschool period is needed to increase.