Ölüm kaygısına karşı verilen beden dışı somatik bir tepki: Biriktiricilik bozukluğu

Abstract

Bu tez, istiflemecilik / biriktiricilik bozukluğunun etiyolojisine dair kabul edilegelen takıntılı zorlantılı kişilik bozukluğu (OKKB) dışında adı geçen bozukluğa dair başka sebeplerin de olup olmadığını yeni bir teorik kavramsal teklif (beden dışı somatik bir tepki) çerçevesinde ele almayı bunu da bağlanma stilleri, savunma mekanizmaları biçimleri, kimlik duygusu değerlendirme, kişilik inançları ve nesneye bağlanma değişkenlerinin aracılık etkisi ekseninde analiz etmeyi hedeflemektedir. Adı geçen değişkenlerin aracılık etkisi SPSS analiz programı temelinde çalışan Hayes'in Process Macro V. 3. 4. Templates programıyla incelenmiştir. Örneklem grubu, 18-68 yaş aralığında (yaş ort. 34.70, ss.=11.62) , okur yazar olan, değişik meslek, eğitim ve ekonomik durumlarda toplam 1325 gönüllünün 718 tanesi kadın (%54.2) ve 607 tanesi erkek (%45.8) katılımcıdan oluşmaktadır. Veri toplamda kullanılan ölçekler; Biriktirme Envanteri-Gözden Geçirilmiş Formu (BE-GGF), Nesneye Bağlanma Ölçeği (NBÖ), Kimlik Duygusu Değerlendirme Aracı (KDDA), Kişilik İnanç Ölçeği Kısa Türkçe Formu (KİÖ-KTF), Thorson-Powell Ölüm Kaygısı Ölçeği (TPÖK), Üç Boyutlu Bağlanma Stilleri Ölçeği (ÜBBSÖ) ve Savunma Biçimleri Türleri-40 (SBT 40) şeklindedir. Çalışmanın sonuçları biriktiricilik bozukluğunun ortaya çıkmasında literatürün şimdiye kadar öngöre geldiği OKKB' nin önemli bir etken olduğunu bulgulamıştır. Ancak araştırmamızda önerilen modellemede ölüm kaygısı ve biriktiricilik bozukluğu arasındaki ilişkiye diğer değişken olan bağlanma stilleri, kimlik duygusu değerlendirme, savunma biçimleri türleri, kişilik inançları ve nesne bağlanmasının da anlamlı kısmi aracılar olarak dahil olduğu görülmüştür. Bu araştırma biriktiricilik bozukluğunda yeni etiyolojik faktörlere işaret etmesi, bazı yeni tedavi yollarını önermesi ve bunlara ilişkin analizlerde yeni bir kavram kullanıp (Beden dışı somatik bir tepki) konuya farklı bir teorik zemin oluşturması ile özgün bir çalışma olarak kabul edilebilir. Buna ilaveten literatüre bu konuda yapılacak sonraki çalışmalara zemin teşkil edebilecek hipotezlerin üretilmesi de mevcut çalışmanın ikincil bir kazancı olarak görülebilir.

This thesis aims to consider hoarding disorder as an out-of-body somatic reaction to death anxiety as a new concept proposal, and to analyze it in the axis of attachment styles, defense mechanisms styles, sense of identity appraisal, personality beliefs and object attachment as a new concept proposal whether there are other reasons for the disorder other than the accepted obsessive-compulsive personality disorder (OCPD) regarding the etiology of hoarding disorder. The mentioned variables were examined in Hayes' Process Macro V. 3. 4. Templates programs working based on SPSS. The sample group consists of a total of 1325 volunteer 607 males (%45.8) and 718 females (%54.2) participants aged 18-68 years (Average=34.70, SD=11.62), literate, without any psychiatric diagnosis according to DSM-5, in different occupational, educational, and economic situations. The scales used in the data collection were the Saving Inventory-Revised Form (SI-R), the Object Attachment Scale (OAS), the Sense of Identity Assessment Tool (SIA), the Personality Belief Questionnaire-Short Form (PBQ-SF), the Thorson-Powell Death Anxiety Scale (TP-DAS), the Three dimensional Attachment Styles Inventory (TD-ASI) and the Types of Defense Styles (SBT-40). The results of the study revealed that OCD, which has been predicted by the literature so far, is an important factor in the emergence of hoarding disorder. However, in the modeling, other variables such as attachment styles, sense of identity appraisal, types of defense styles, personality beliefs and object attachment were also included as significant partial mediators in the relationship between death anxiety and hoarding disorder. This research can be considered as an original study because it points to new etiologies of hoarding disorder, suggests some treatment methods, and uses a new concept (out-of-body somatic reaction) to analyze them and opens a different theoretical ground for the subject. In addition, the generation of hypotheses that can serve as a basis for future studies on this subject can be seen as a secondary gain of the current study.