Türk Atasözlerinin MEB Türkçe Öğretim Programı’ndaki Temalara Göre Sınıflandırılması: Erdemler Teması Örneği

Abstract

Atasözleri toplumun kültür ve değerlerini barındıran anonim ürünlerdir. Ataların gözlem ve deneyimleri doğrultusunda hemen hemen her olaya, duygu ve düşünceye atfettikleri bir atasözü ile karşılaşmak mümkündür. Atasözleri toplumu düzenleyen ahlaki normları öğüt verici nitelikte gelecek nesillere aktarmaktadır. Türk geleneklerine ait motifler bulundurması açısından da Türk toplumu için büyük önem arz etmektedir. Türkçe Dersi Öğretim Programı’nda “Erdemler” temasına ayrıca yer verilmektedir. Eğitimciler “Erdemler” temasındaki hedefleri öğrencilere kazandırmak için atasözlerinden yararlanmaktadır. Bu çalışmanın amacı MEB Türkçe Dersi Öğretim Programı’nda “Erdemler” temasının alt başlıklarına (Ahlak, Alçak Gönüllük, Azim, Cömertlik, Dostluk, Dayanışma, İyimserlik, Kardeşlik, Vefa, Vicdan vb.) (MEB, 2019: 15) uygun bir “atasözleri havuzu” oluşturmaktır. Bu çalışma nitel bir çalışma olup çalışmada doküman incelemesi yöntemi kullanılmıştır. Çalışma için Ömer Asım Aksoy’un Atasözü ve Deyimler Sözlüğü-1 ve Kitab-ı Atalar kitapları taranmış ve atasözünün anlamını karşılayan temaya uygunluğuna göre bazı listeler oluşturulmuştur. Hazırlanan listelerin Türkçe Öğretim Programı’nda “Söz Varlığı” kısmında yer alan (MEB, 2019 :36), “T.6.3.6. Deyim ve atasözlerinin metne katkısını belirler.” kazanımı için bir ders materyali olarak kullanılması amaçlanmıştır.

Proverbs are anonymous products that contain the culture and values of the society. Proverbs convey the moral norms that regulate the society to future generations in an advisory quality. It is of great importance for Turkish society in terms of having motifs belonging to Turkish traditions. The theme of "Virtues" is also included in the Turkish Curriculum. Educators use proverb to help students gain the goals in the "Virtues" theme. The aim of this study is to create a “Ministry of Education” (MONE, 2019: 15) appropriate to the subtitles of the theme of “Virtues” (Morality, Humility, Perseverance, Generosity, Friendship, Solidarity, Optimism, Brotherhood, Loyalty, Conscience, etc.) in the MEB Turkish Lesson Curriculum. proverbs pool”. This study is a qualitative study and document analysis method was used in the study. For the study, Ömer Asım Aksoy's Proverbs and Idioms Dictionary-1 and Kitab-ı Atalar books were scanned and some lists were created according to their compatibility with the theme that meets the meaning of the proverb. In the "Vocabulary" section of the Turkish Curriculum (MEB, 2019: 36), "T.6.3.6. It determines the contribution of idioms and proverbs to the text.” It is intended to be used as a course material for learning.