Hayâlî'nin el-Kasîdetü'n-Nûniyye Şerhine Âyînezâde'nin Hâşiyesi

Abstract

Osmanlı Devleti ilim geleneğinde kelâm ilmi sahasında telif edilmiş olan en mühim metinlerden biri Hızır Bey'in kaleme aldığı Kasîde-i Nûniyye'dir. Kasîde-i Nûniyye üzerine yapılan çalışmaların yoğunluğu da buna şahittir. Bu çalışmaların içerisinden en önemlilerinden birisi, kuşkusuz Hızır Bey'in talebesi olan Fâtih dönemi âlimlerinden Molla Hayâlî'nin şerh çalışmasıdır. Hayâlî'nin bu şerhi aynı zamanda kendi kelâmî görüşlerini ortaya koyması açısından da önemlidir. Hayâlî şerhinin bu denli bir ehemmiyete sahip olması dolayısıyla üzerine müteaddit hâşiye çalışmaları yapılmıştır. Tezimizde bu hâşiye çalışmalarından Âyînezâde Muhammed Şemseddin es-Sirozî'nin hâşiyesinin incelemesini ve tahkikini konu edindik. Aynı zamanda hâşiye sahibinin hayatı, eserleri ve ilmî şahsiyeti hakkında bilgiler verdik.

One of the most important texts that have been written in the field of theology in the intellectual tradition of the Ottoman State is al-Qasîdah al-Nûnîyah, written by Khidhr Bey. The amount of work that has been done on al-Qasîdah al-Nûnîyah also testifies to this. Undoubtedly, one of the most important of these works is the commentary of Mullâ Khayâlî, one of the scholars of the Fâtih period, who was a student of Khidhr Bey. This commentary of Khayâlî is also important in terms of revealing his own theological views. Due to the importance of his commentary, numerous annotations have been made on it. In our thesis, we focused on the analysis within the super commentary of Âyînazâda Muhammad Shams al-Dîn al-Shirozî. At the same time, we give information about the life, works and intellectual personality of the author of the super commentary.