Öğretmenlerin denetim uygulamalarına dönük görüşlerinin mesleki doyum ve tutum açısından incelenmesi

Abstract

Bu araştırmanın ana amacı “öğretmenlerin denetim uygulamalarına dönük görüşlerinin mesleki doyum ve tutum açısından ilişkilerini ortaya koymak olarak’’ belirlenmiştir. Bu sebeple bu araştırma ilişkisel tarama modelinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini 2012-2013 eğitim ve öğretim yılında İstanbul ili Sultanbeyli İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü bünyesinde bulunan resmi İlkokul, Ortaokul ve Liselerde çalışmakta olan kadrolu öğretmenler oluşturmaktadır. Evreninin tamamına ulaşmak mümkün olmadığından evreni temsil eden örnekler seçilmiştir. 176 erkek, 179 kadın öğretmen olmak üzere toplam 355 öğretmen araştırmanın örneklemini oluşturmaktadır. Araştırmada denetim envanteri, mesleki doyum ölçeği, mesleki tutum ölçeği kullanılmıştır. Araştırmada iki değişken ortalamaları arasındaki ilişkiler için t testi, ikiden fazla değişken ortalamaları arasındaki farkın anlamlılığı için tek yönlü varyans analizi, Algılar ve Beklentilerin, Mesleki Doyumu ve Mesleki Tutumu yordamadaki önem sırasını belirlemek için de regresyon analizi yapılmıştır. Erkek öğretmenlerin denetimle ilgili algıları, kadın öğretmenlerden yüksektir. Gelirini yeterli gören öğretmenlerin, denetimi algılama puanları ortalaması daha yüksek çıkmıştır. Gelirin yetersizliği denetimdeki beklentiyi de düşürmüştür. Gelirini yeterli gören öğretmenlerin mesleki doyumu, yeterli görmeyenlere göre yüksek çıkmıştır. Gelirini yeterli gören öğretmenlerin Mesleki Tutum Ölçeği puanları ortalaması, gelirini yeterli görmeyen öğretmenlere göre daha yüksek çıkmıştır. 21 saat ve daha az derse giren öğretmenlerin mesleki doyumu, 21 saatten fazla derse giren öğretmenlerden yüksek çıkmıştır. Sınıfın kalabalık olması, denetimde algıları ve beklentileri düşürmektedir. Sınıfın kalabalık olması, öğretmenlerin mesleki doyumunu ve mesleki tutumunu düşürmektedir. Mesleğini isteyerek seçtiğini belirten öğretmenlerin mesleki doyumu, mesleğini istemeyerek seçen öğretmenlere göre daha yüksek çıkmıştır. Öğretmenlerin yaşları arttıkça, mesleki doyumları da artmaktadır. Öğretmenlerin çocuk sayısı arttıkça, mesleki doyumları da artmaktadır. Analiz sonuçlarına göre denetimdeki beklentiler ile çalışılan kurum arasında anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Öğretmenlerin çalıştıkları kurum çeşidi ile mesleki doyumları ve mesleki tutumları arasında anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Öğretmenlere verilen ödülün sayısı arttıkça, öğretmenlerin mesleki doyumu artmaktadır. Öğretmenlere verilen ödülün sayısı arttıkça, öğretmenlerin mesleki tutum puanı artmaktadır. Mesleki Doyum ve Mesleki Tutum Ölçeklerinde; Beklentiler Ölçeğinin gerçekleşmesi, Algılar Ölçeğinin gerçekleşmesinden daha yüksek ilişkilere sahiptir. Regresyon analizi sonucuna göre denetime dönük algıları; en iyi mesleki doyum, denetime dönük beklentileri ise en iyi mesleki tutum yordamaktadır. Sonuç olarak; öğretmenlerin denetime dönük görüşleri onların mesleki tutum ve mesleki doyumunu etkilemektedir.