Kemik iliği nakli hastalarında sanat temelli mandalanın mental sağlığa etkisi

Abstract

Bu araştırmanın amacı, kemik iliği transplantasyon (KİT) hastalarında sanat temelli mandala uygulamasının mental sağlık parametrelerinden distres, sürekli kaygı, psikolojik iyi oluş ve umutsuzluk üzerindeki etkisini incelemektir. Kontrol gruplu gerçek deneysel desenle gerçekleştirilen bu araştırma, random atama yoluyla 46 hasta (23 deney, 23 kontrol) üzerinde yapılmıştır. Veriler Hasta Bilgi Formu, Distres Termometresi, Spielberger Sürekli Kaygı Envanteri, Diener Psikolojik İyi Oluş Ölçeği ve Beck Umutsuzluk Ölçeği ile toplanmıştır. Veri toplama araçları hastaneye yatışta tüm hastalara araştırmacı tarafından uygulanmıştır. Takiben deney grubuna her gün 30 dakika olacak şekilde, bir hafta süre ile mandala boyaması yaptırılmıştır. Kontrol grubuna mandala uygulaması yapılmamıştır. Nakil öncesi değerlendirmede deney ve kontrol grubunun distres, sürekli kaygı, psikolojik iyi oluş ve umutsuzluk ortalama puanları arasında fark bulunmamıştır. Mandala uygulaması nakil gününden bir gün önce tamamlanmıştır. Hastalara ölçme araçları nakil günü ve iki gün sonra (nakil sonrası) araştırmacı tarafından tekrar uygulanmıştır. Veriler tekrarlı ölçümler için kovaryans analizi uygulanarak çözümlenmiş; nakil öncesi puanlar eş değişken olarak kullanılmıştır. Analiz sonuçları kontrol grubuna göre deney grubunda, distresin, sürekli kaygının ve umutsuzluğun azaldığı; psikolojik iyi oluşun arttığını göstermiştir. Bu sonuçlar KİT hastalarında sanat temelli mandala uygulamasının mental sağlık ölçümlerinde etkili olduğu şeklinde yorumlanmıştır. Bundan hareketle, sanat temelli mandala uygulamasının hemşirelerin mevcut tedavi ve bakım sürecine ek olarak rutin klinik uygulamalarına dahil etmesi ve aktif olarak kullanılması önerilmektedir.

The aim of this study was to investigate the effect of art-based mandala application on mental health parameters such as distress, trait anxiety, psychological well-being and hopelessness in bone marrow transplantation (BMT) patients. This research, which was carried out with the real experimental design with control group, was conducted on 46 patients (23 trials, 23 controls) through random assignment. The data were collected with Patient Information Form, Distress Thermometer, Spielberger Trait Anxiety Inventory, Diener Psychological Well-Being Scale and Beck Hopelessness Scale. Data collection tools were applied by the researcher to all patients at hospitalization. Following this, the experimental group was made to paint mandalas for 30 minutes every day for one week. No mandala was applied to the control group. In the pre-transplant evaluation, there was no difference between the mean scores of distress, trait anxiety, psychological well-being and hopelessness of the experimental and control groups. Mandala application was completed one day before the transplant day. Measurement tools were reapplied to the patients by the researcher on the day of transplantation and two days after transplantation. The data were analyzed by applying covariance analysis for repeated measurements; Pre-transplant scores were used as covariants. The results of the analysis showed that in the experimental group compared to the control group, distress, trait anxiety and hopelessness decreased; has shown that psychological well-being is increasing. These results were interpreted as being effective in mental health measurements of art-based mandala application in BMT patients. Movement from this suggest that the art-based mandala practice should be incorporated into and actively used in the nurses' routine clinical practice in addition to the current treatment and care process.