Kavramdan Mekana: Tasarım Sürecinde İmgesel Keşif

Abstract

Her yaratıcı eylem gibi tasarlama da başlangıçta bulanık, tanımsız gibi görünür; sayısız alternatiflere açık bir düşünce üretimidir. Tasarım eğitiminin erken yıllarında; daha önce soyut bir bilgiyi somut bir biçimle ifade etmeyi deneyimlememiş öğrenciler için; mekansal düşünceyi oluşturmak ve/veya düşünceyi mekana dönüştürmek oldukça sancılı bir süreçtir. Tasarlama öncesi elde edilen her veri; tasarıma ilişkin kavramları ve imgeleri de beraberinde getirir. Ancak kavramlar ya da imgeler her zaman tek başlarına düşüncenin kendisini karşılayacak kadar kapsamlı açılımlar sağlamaz. Özellikle tasarımın başlangıç aşamalarında fikri salt kavramlara indirgemek, çoğu kez kavramı tasarımın ana hedefi haline getirir. Biçime ulaşma hevesiyle hızlıca yaşanan bu durum, kavramların arkasındaki nedenselliği göz ardı eder ve tasarımcının gücünü zayıflatır. Benzer şekilde kavramlara ilişkin zihindeki ilk imgeler, tasarlayanın deneyimlediği tanıdık alanlardan gelir ve birçok mekansal olasılığı devre dışı bırakır. Oysaki yaratıcı zihnin birçok farklı bilgiyi sentezleyerek yeni bir bilgi üretme potansiyeli vardır. Tasarımcılar fikir oluşturma sırasında, kendilerine esin kaynağı olabilecek çok çeşitli uyaranla karşılaşır. Bu araştırma kavram geliştirme sürecindeki uyaranlar arasından özellikle görsel esin kaynaklarına dikkat çekmektedir. Yaratıcılığı kısıtlama veya aynısını yapma tehlikesiyle göz ardı edildiği durumların aksine, görsel esin kaynaklarının fikir üretimine bilinçli şekilde nasıl dahil edilebileceğine ilişkin yöntemler aramaktadır. Bu bağlamda örneklenen çalışmalarda hazır görseller, potansiyel kavram ve imge üreten kaynaklar olarak tasarım sürecine dahil edilmektedir. Sonuç olarak stüdyo eğitiminde yaygın olan kavramdan imgeye, imgeden mekana doğru ilerleyen tasarım süreci tersine çevrilmekte kavram-imge ilişkisi yeniden tasarlanmaktadır. Bu yönüyle yapılan çalışma ile birlikte öncelikle tasarım eğitimindeki kavram geliştirme süreçlerinin desteklenmesi hedeflenirken, sonraki çalışmalar için de bir tartışma alanı yaratılabileceği öngörülmektedir.

Like any creative endeavor, the design process often begins as ambiguous, undefined, and open to many alternatives. For students in the early stages of their design education, developing spatial thinking and translating concepts into spatial forms can be particularly challenging, especially if they have not had previous experience expressing abstract knowledge through tangible forms. Every piece of information acquired before designing brings along concepts and images related to the design. However, concepts or images alone do not always provide comprehensive insights sufficient to encapsulate the essence of the thought. Particularly in the initial stages of design, reducing an idea to mere concepts often turns the concept itself into the primary objective of the design. This tendency, driven by the eagerness to achieve form quickly, disregards the causality behind the concepts and undermines the designer’s potential. Similarly, the initial images associated with concepts often stem from familiar domains within the designer’s prior experiences, thereby excluding numerous spatial possibilities. However, a creative mind has the ability to combine diverse pieces of information and create new knowledge. During the ideation, designers encounter a wide variety of stimuli that can inspire them. This research focuses on visual stimuli as sources of inspiration in the concept development process. Contrary to the risk of limiting creativity or replicating existing ideas, which often leads to the neglect of visual inspiration, the study seeks methods to consciously integrate visual sources into the process of idea generation. In this context, the case studies exemplify how pre-existing visuals can be incorporated into the design process as sources that generate potential concepts and images. As a result, the design process, commonly observed in studio education as progressing from concept to image and from image to space, is reversed, and the relationship between concept and image is redefined. Through this approach, the study primarily aims to support the concept development processes in design education while also creating a platform for further discussions in subsequent research.