İslami finans dergi ve kongreleri

Abstract

GİRİŞ: Bilimsel araştırmaların akademik camia ile ilk karşılaştığı mecra genellikle akademik toplantılar, sonrasında ise dergilerdir. Bir bilim dalının gelişiminde bilimsel toplantılar ile dergilerin önemli bir rolü bulunmaktadır. Belirli bir alanda başarı sergilemiş ve bilimsel sıralamalarda üs sıralarda yer alan üniversite, fakülte veya bölümlerin mutlaka alanlarıyla ilgili prestijli dergi ve kongrelere sahip oldukları görülmektedir. Dolayısıyla bilimsel faaliyetlerin ve araştırmaların yapılması kadar, sunulması ve yayınlanması da önem arz etmektedir. Akademik toplantılar, gerçekleştirilme amacına bağlı olarak çalıştay, arama konferansı, panel, sempozyum, kolokyum, konferans ve kongre gibi farklı isimler altında düzenlenmektedir. Bu toplantıların her birinin niteliği, yöntemi ve hedef kitlesi farklılık arz etmektedir. Çalıştay ve arama konferansı gibi etkinlikler genellikle spesifik bir konuda bir araya gelen sınırlı sayıda uzmanın katıldığı ve dışa kapalı bilimsel toplantılardır. Yeni bir konuyu veya problemi tartışma, araştırma ve uygulama amacını içerir. Bu toplantıların hedefi bireysel olarak yapılan bir araştırmanın sunulmasından ziyade grup veya ekip olarak belirli bir konuya yoğunlaşmak suretiyle yeni fikirlerin ve yöntemlerin ortaya çıkarılmasıdır. Genellikle etkinlikten sonra toplantıyı organize edenler veya raportörler çalışmanın sonuçlarını bir rapor halinde ilgili kurumlarla ve/veya kamuoyuyla paylaşırlar. Davetli bilim insanı, uzman ve uygulayıcıların belirli bir konuyla ilgili olarak sunum yaptığı panel, sempozyum ve konferans gibi bilimsel toplantıların hedef kitlesi ilgili kamuoyudur. Bir veya iki-üç oturumu kapsayan bu toplantılar, bilimsel bir çalışmanın sunulmasından ziyade, davetli konuşmacıların birikimlerini katılımcılar ile paylaşması ve sonrasında yöneltilen sorulara cevap vermesi ile gerçekleşir. Genellikle bu tür etkinlikler belirli bir kişiyi/günü anma veya güncel bir konuyu tartışma amacıyla yapılır ve akademisyenlerle birlikte ilgili diğer meslek gruplarından katılımcılar da yer alır. Bu tür toplantılar belirli bir bilim dalına hitap edebileceği gibi bazen farklı disiplinleri kapsayabilir. Bilimsel toplantılar arasında yer alan kongreler ise yeni bir araştırma veya lisansüstü tezlerden üretilen bildirilerin makale olarak yayınlanmadan önce akademik camianın bilgi ve ilgisine sunulduğu periyodik etkinliklerdir. Kongrelerin katılımcıları alanın uzmanı olan bilim insanlarıdır ve lisansüstü öğrenciler, genç araştırmacılar ile kıdemli akademisyenlerin bir araya gelmesine yöneliktir. Kongreler genellikle yıllık periyotlarda yapılır ve katılımcıların yurt içi / yurt dışı dağılımına göre ulusal, uluslararası katılımlı veya uluslararası nitelik taşıyabilir. Kongrelerde bildiri sunmak için amaç, yöntem ve bulguları içeren bir özet ve bazen de tam metnin gönderilmesi ve akademik komitelerin değerlendirilmesinden geçerek seçilmesi gerekmektedir. Gönderilen bildiriler ile kabul edilenlerin sayısı, kongrenin bilim camiasındaki saygınlığını gösteren önemli unsurlardan biridir. Kongrenin bilimsel saygınlığını belirleyen diğer unsurlar arasında ise kongre kurullarında yer alan bilim insanları, davetli konuşmacı ve organizasyonu gerçekleştiren kurum/üniversite yer almaktadır. Uluslararası niteliğe sahip kongrelerin önemli bir bölümü her yıl veya iki yılda bir farklı üniversitelerin ev sahipliğinde ve farklı ülkelerde gerçekleştirilir ve katılımcıların önemli bir bölümü farklı ülkelerden katılır. Kongre olarak tanımlanan bu bilimsel toplantının İngilizcedeki yaygın kullanımı “Conference” olduğu için konferans ve bazen de sempozyum tanımlarının bu anlamda kullanılması mümkün olabilmektedir. Bazı kongreler İslam ekonomisi ve İslami finans gibi spesifik bir alana hitap ettiği gibi bazıları ise sosyal bilimler gibi daha genel bir kitleye yönelik olarak yapılmaktadır. Bu etkinliklerin tümünde özet veya tam metin olarak sunulan araştırmalar “bildiriler kitabı”nda, bazen de seçilmiş bazı dergilerde yayınlanmaktadır. Zaten bu etkinliklerin amacı, bilim insanlarının yaptığı yeni araştırmaları alandaki uzmanlarla paylaşması, araştırmaya yönelik eleştiri ve yorumlara göre çalışmanın revize edilmesi ve böylelikle bir akademik bir dergide yayınlanabilir hale gelmesidir. Dolayısıyla bu etkinliklerin en önemli çıktısı, yeni bir araştırmanın bildiri veya makale olarak literatüre kazandırılmasıdır. Kongreler, İslam ekonomisi ve finansı gibi üniversitelerde bilim dalı ve bölüm/kürsü olarak temsil edil(e)meyen disiplinleri kapsayan araştırmaların yapılması için önemli bir fonksiyon icra etmekte, bunun tamamlayıcı ise dergiler olmaktadır. Bu açıdan değerlendirildiğinde İslam ekonomisi ve finansı kongreleri ve dergileri, bu alanın üniversitelerde temsil edildiği bir disipline dönüşmesi için oldukça önemli bir aşamayı oluşturmaktadır. Kongrelerde sunulan bildirilerin sonrasında ilgili dergilerde yayınlanması ile bilimsel bilginin yayılması ve yaygın etkisinin artırılması mümkün olabilmektedir. Türkiye’de periyodik olarak yapılan kongre ile yayınlanan bilimsel dergilerin geçmişi on yılı bulmamaktadır. Türkiye İslam İktisadı ve Finansı dergisinin yayınına başladığı ve Uluslararası İslam Ekonomisi ve Finansı Konferansı’nın gerçekleştirildiği tarih 2014 yılıdır.