Osmanlı münevveri cumhuriyet aydını bir musikişinas: Kazım Uz

Abstract

Köklü bir geçmişe dayanan Türk mûsikîsi tarihi alanında aydınlatılmayı bekleyen vakalar bulunmaktadır. Olaylar ve kişiler üzerinden yapılmış çalışmalar bu aydınlanmaya destek olsa da eksik kalan yönler mutlaka vardır. Gerçekleştirilen literatür taramasında Muallim Kâzım, Muallim Hoca Sakallı Kâzım Uz gibi isimlerle de anılan Kâzım Uz’un mûsikî tarihimizde önemli bir yer tuttuğu tespit edilmiştir. Özellikle neşrettiği kitaplarla mûsikînin teorik alanına hizmet eden Uz, dönemin dergilerinde kaleme aldığı makalelerle tarih yazıcılığı görevini üstlenmiştir. Osmanlı ve Cumhuriyet arası geçiş döneminde önemli bir figür olan Uz, özellikle erken Cumhuriyet yıllarında gerçekleştirilmek istenen Mûsikî İnkılâbı hususunda Türk mûsikîsi safında yer almış bir aydın olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışma, Kâzım Uz’un dönemin dergilerinde mûsikîye dair kaleme aldığı makaleler ile sınırlandırılmıştır. Dergilerdeki yazılar üzerinden Uz’un mûsikî algısı ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Bu makale, nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi ve veri analizi yöntemleri kullanılarak kaleme alınmıştır.

There are cases waiting to be clarified in the field of Turkish music history, which has a deep-rooted past. Although studies on events and people support this enlightenment, there are definitely missing aspects. In the literature review, it has been determined that Kazım Uz, who is also known by names such as Muallim Kazım, Muallim Hoca Sakallı Kazım Uz, has an important role in our musical history. Serving the theoretical field of music especially with the books he published, Uz undertook the task of historiography with the articles he wrote in the journals of the period. Uz, an important figure with his life in the transition period between the Ottoman and the Republic, appears as an intellectual who took part in the side of Turkish music, especially on the subject of the Music Revolution, which was wanted to be realized in the early Republican years. In this study, which was limited to the articles written by Kazım Uz in the journals of the period, Uz's musical perception was tried to be revealed by using the qualitative research methods of document analysis and data analysis.