الطريقة الدرقاوية الشاذلية وانتشارها في الدولة العثمانية إستانبول ودمشق نموذجا

Abstract

Osmanlı döneminde diğer tarikatlara nasip olan yayılma, ne ana Şâzeliyye tarikatına ne de onun bir kolu olan Derkâviyye tarikatına nasip olmadı. Lakin 19. yy sonlarına doğru hilafetin merkezi olan İstanbul’da ve en önemli Arap şehirlerinden birisi olan Şam’da Sultanın himayesinde Şâzelî Derkâvî tarikatının ortaya çıkışını görmekteyiz. Bu durum Derkâvî tarikatının geleceğinin parlaklığını haber veriyordu. Ancak Türkiye’de tekkelerin yasaklanması bu tarikatın Anadolu’da yayılmasını engelledi. Diğer taraftan, araştırmamızda değineceğimiz üzere pek çok sebepten ötürü Şâzelî tarikatı ve onun koluna Şam’da yayılmak nasip oldu. Yine araştırmamız Şeyh Muhammed el-Hâşimî’nin tesis ettiği ve ondan dünyanın pek çok bölgesine yayılan, günümüze kadar Şam’da varlığını sürdüren Şâzeliyye tarikatının Şâzeliyye Derkâviyye el-Hâşimîyye el-Aliyye tarikatına ışık tutmaktadır.

The expansion that was given to other sects during the Ottoman period did not belong either to the main Shazeliyya sect or to the Derkâviyye order, which was a branch of it. However, towards the end of the 19th century, we see the emergence of the Şâzelî Derkâvî sect under the patronage of the Sultan in Istanbul, the center of the caliphate, and in Damascus, one of the most important Arab cities. This situation informed the future of the Derkâvî sect. However, the prohibition of monopolies in Turkey in Anatolia prevent the spread of this sect. On the other hand, as we will mention in our research, for many reasons, it was possible to spread to the Shazeli sect and its branch in Damascus. Again, our research sheds light on the Şâzeliyye Derkâviyye al-Hashimîyye al-Aliyya sect of the Shazeliyya sect, which has been established by Sheikh Muhammad al-Hashimi and spread from him to many parts of the world and has survived in Damascus until today.