Sultan II. Bayezid Nâm-I Diğer Bayezid-İ Velî’nin Şairlik Yönü ve Şiir Dünyasından Yansımalar

Abstract

Osmanlı sultanları da tıpkı Selçuklularda olduğu gibi, ilim adamlarıyla birlikte pek çok sanat ve zanâat erbâbını himâye edip desteklemişlerdir. Aslında daha beylikler döneminde görülmeye başlayan bu ilgi ve destek, devletin kurulmasının ardından ve merkezinde saray olmak üzere giderek artmış hattâ zaman içerisinde kurumsallaşmıştır. Bu çerçevede II. Murad’ın şairlere olan desteğinin oğlu Fatih Sultan Mehmed’in saltanat yıllarında arttığı, daha fazla sayıda şaire maaş bağlandığı, sonraki sultanlar döneminde de desteklerin devam ettirildiği görülmektedir. Sultanların, sanatçıları bilhassa şairleri desteklemelerinde şehzâdelik dönemlerinde aldıkları eğitimin yanı sıra yetişme tarzlarının ve sahip oldukları genetik özelliklerin de etkili olduğunu belirtmek mümkündür. Gerek şehzâde gerekse sultanların âdeta doğuştan şair oldukları, Osman Gâzi’den başlayarak birçoğunun şiirle ilgilendikleri, otuz altı Osmanlı pâdişâhından onunun dîvân sahibi olduğu bilinmektedir. Onların şiirle bizzat uğraşmaları, dönemlerindeki edebî gelişmeleri de son derece olumlu bir şekilde etkilemiş kültür ve sanatımızın gelişmesine önemli katkılar sağlamıştır. Dikkat çekilmesi gereken bir diğer husus da Osmanlı hânedanının, mensuplarının birçoğunun aynı zamanda sanat erbâbı olmaları, şiirin yanı sıra hat, mûsiki vs. sanat dallarıyla ilgilenmeleri yönüyle de dünyada bir benzerinin bulunmadığıdır (Şardağ, 1982: 2; Bayram, 2009: 27, 31-33; İsen vd., 2012: 9-11; Kaya, 2021: 26; Kılıçkaya, 2021: 5).