II. Bayezid Dönemi Siyasal Hayat

Abstract

II. Bayezid’ın, günümüzde Yunanistan sınırları içerisinde kalan, o dönemde Edirne’ye bağlı olan Dimetoka’da, Aralık 1447 /Ocak 1448 tarihinde dünyaya geldiği ifade edilmektedir (Solakzade, ? 325). Fatih Sultan Mehmed’in yaşayan iki oğlundan biriydi ve Fatih Sultan Mehmed öldüğünde otuz dört yaşında, Amasya valisi olarak görev yapmaktaydı. Her iki şehzade de devrin şartları içerisinde iyi yetiştirilmiş, devrin önde gelen ilim adamlarından eğitim görmüşlerdi (Uzunçarşılı, 1983: 161). Dönem kaynakları, II. Bayezid’in alçak gönüllü, ağır başlı ve kardeşine göre daha aklı selim bir yapıya sahip olduğunu ortaya koymaktadırlar (Solakzade 2016: 327). Solakzade II Bayezid’ı; uzun boylu, geniş yüzlü, ela gözlü, yüzünde beni olan omuzları yüksek geniş ve gösterişli biri olarak tarif etmektedir. Ayrıca, cünbişleri mülayim, sünnet üzeri sakalları olan, muttaki, zahid, derviş huylu, itikat ve temkin sahibi, velayet ve keramet nuru ile meşhur olduğunu yazmaktadır (Solakzade 2016: 327). II. Bayezid’ın gençlik yıllarında sefahate düşkün olması dolayısıyla babası tarafından birkaç kez uyarıldığı tarihi kaynaklarda ifade edilmekte olup, kaynaklar, II. Mehmed’in Cem Sultan’ı daha fazla sevdiğini iddia etmektedir. Osmanlı devleti kuruluşundan itibaren şehzadelerin padişah olmalarıyla ilgili bir takım düzenlemeler yapmıştır. İlk dönemlerde veraset anlayışına göre ülke padişahın ailesinin malı anlayışı benimsenmişken, I Murat döneminde veraset sisteminde düzenleme yapılarak ülke yalnızca padişah ve çocuklarının malı haline getirilmiştir. Fatih Sultan Mehmed döneminde ise hazırlanan kanunname ile padişah olan şehzadenin kardeşlerini ortadan kaldırmasına onay verilmiştir. Yine de bu kanunnamede hangi şehzadenin başa çıkacağıyla ilgili açık hüküm ortaya konmamış iktidarı elde eden kardeşin âlemin nizamı ve düzeni için kardeşini ortadan kaldırmasına izin verilmiştir.