Kentleşme ve teknolojinin değiştirdiği alevi kurumları: Musahiplik ve Dedelik

Abstract

Türkiye'de Alevilik; dini, sosyal ve siyasi bileşenleri olan bir grup kimliğidir. Türkiye Aleviliğinin dönüşümünde grup kimliğinin içsel dinamikleri Türkiye'nin yakın siyasi tarihindeki olaylar kadar etkili olmuştur. Bu çalışmanın amacı Aleviliğin toplumsal örgütlenmesinin iki ana kurumu olan musahiplik ve dedelik kurumlarındaki dönüşümlerin anlaşılmasıdır. Şehirleşme ve teknolojik gelişmeler karşısında bu iki kurumun geçirdiği dönüşümler, geleneksel Alevilikle modern Alevilik arasındaki varyasyonları çoğaltmakta, Alevi kimliğinin güncel çok parçalı ve dinamik yapısını ortaya koymaktadır. Bu amaçla Alevi olduğunu söyleyen ve Alevi kimliğini taşıyan bireylerle musahiplik ve dedelik kurumu ile ilgili görüşleri ve deneyimlerini anlamak üzere derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Çalışmanın verilerine göre2 şehir yaşamı ve teknolojik dönüşümler Alevi toplumsal örgütlenmesinin iki ana kurumu olan musahiplik ve dedelik kurumlarını dönüştürmekte, böylece geleneksel Alevilikle modern Alevilik arasında çok sayıda ve değişken yeni Alevilikler ortaya çıkmaktadır.

Alevism in Turkey is a group identity with religious, social, and political components. In the transformation of the Alevism of Turkey, the internal dynamics of the group identity as effective as the recent political developments of Turkey. The aim of this study is to understand the transformations in the two main institutions of the social organization of Alevism, namely musahiplik and dedelik. The transformations of these two institutions have undergone in the face of urbanization and technological developments, which increases the variations between traditional Alevism and modern Alevism and shows the dynamic structure of Alevism in Turkey. For this aim, in-depth interviews were conducted with 20 Alevi people who carry a group identity to understand their views and experiences about the institution of musahiplik and dedelik. According to the findings of this study, urban life and technological developments are transforming the two main institutions of Alevi social organization, musahiplik and dedelik, thus, a large number and variable new Alevism emerge between traditional Alevism and modern Alevism.