Nomofobi, Yalnızlık ve Kişilik Tipleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Abstract

Bu çalışmanın temel amacı, nomofobi, yalnızlık ve kişilik tipleri arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Araştırma, nicel bir araştırma olup, ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu İstanbul ili Pendik ilçesine bağlı devlet okullarında eğitim gören ortaöğretim öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırmada dört farklı okul tipi ve 469 (%52.1) kız, 431 (%47.9) erkek toplam 900 ortaöğretim öğrencisi oluşturmaktadır. Bu çalışmada veriler; Demografik Bilgi Formu, Nomofobi Ölçeği, UCLA Yalnızlık Ölçeği Kısa Formu ve Büyük Beş-50 Kişilik Testi aracılığı ile toplanmıştır. Çalışmanın verileri, yalnızca kullanılan ölçeklerin özelliklerini ve alt boyutlarını içermektedir. Verilerin analizinde t-testi ve ANOVA kullanılmıştır. İlişkilerine bakmak için korelasyon, analizlerine ve etkilere bakmak için regresyon analizi uygulanmıştır. Verilerin analiz işlemi için SPSS 23.0 programı kullanılmıştır. Yapılan analizlerde, cinsiyet ve yaş gibi demografik faktörlerin UCLA, BB-50 KT ve Nomofobi ölçekleri üzerinde anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Katılımcıların telefon kullanma yaşlarına göre, UCLA, BB-50 KT, Nomofobi Ölçekleri alt boyutlarında puan ortalamalarında istatistiksel olarak anlamlı farklılık görülmezken Yalnızca Nomofobi ölçeği "Çevrimiçi bağlantıyı kaybetme" alt boyutunda anlamlı farklılık görülmüştür ve yapılan post-hoc analizinde 17 yaş ve üstü grubun puan ortalamasının 14-16 yaş grubuna göre anlamlı yüksek olduğu görülmüştür. BB-50 KT "Duygusal Dengelilik" alt boyutunda 5 saat ve daha fazla telefon kullanımının, "Zekâ/hayal gücü" alt boyutunda 1 saatten az telefon kullanımına göre puan ortalamasının daha yüksek, Nomofobi Ölçekleri alt boyutlarında ise; telefon kullanma süresi yükseldikçe nomofobi puan ortalamalarının anlamlı düzeyde yükseldiği görülmüştür. BB-50 KT ölçeğinin "Duygusal Dengelilik" ve "Zekâ/Hayal Gücü" alt boyutlarının nomofobi ölçeğinin tüm alt boyutlarıyla düşük pozitif korelasyon gösterdiği belirlenmiştir. BB-50 KT ölçeği, nomofobi alt boyutlarından "Bilgiye erişememe"yi %5.3, "Rahatlıktan feragat etme"yi %5.9, "İletişim kuramama"yı %7.8 ve "Çevrimiçi bağlantıyı kaybetme"yi %2 oranında açıklamaktadır. Ayrıca, BB-50 KT ölçeği alt boyutları, nomofobi ölçeği alt boyutlarını anlamlı bir şekilde %8 düzeyinde yordamaktadır. Sonuçlar, kişilik özelliklerinin ve teknoloji kullanma alışkanlıklarının, bireylerin nomofobi düzeylerini etkileyebileceğini ortaya koymaktadır.

The primary aim of this study is to examine the relationship between nomophobia, loneliness, and personality types. This research employs a quantitative approach and utilizes a correlational survey model. The study sample consists of secondary school students enrolled in public schools in the Pendik district of Istanbul. The research includes four different school types and a total of 900 secondary school students, comprising 469 (52.1%) female and 431 (47.9%) male participants. Data for this study were collected using the Demographic Information Form, the Nomophobia Scale, the UCLA Loneliness Scale-Short Form, and the Big Five-50 Personality Test (BB-50). The study data include only the characteristics and subdimensions of the employed scales. In data analysis, t-tests and ANOVA were applied. Correlation analysis was conducted to examine relationships, while regression analysis was used to assess effects. The SPSS 23.0 software was utilized for statistical analyses. The findings indicate that demographic factors such as gender and age do not significantly affect the scores on the UCLA, BB-50, and Nomophobia scales. Regarding participants' age at first mobile phone use, no statistically significant differences were observed in the mean scores of the UCLA, BB-50, and Nomophobia subscales, except for the "Loss of Online Connection" subdimension of the Nomophobia Scale. Post-hoc analysis revealed that the mean score for the "Loss of Online Connection" subdimension was significantly higher in the 17 and older age group compared to the 14–16 age group. In the BB-50 scale, the mean score for the "Emotional Stability" subdimension was higher among those who used their phones for five or more hours per day, whereas the "Intellect/Imagination" subdimension had a higher mean score among those who used their phones for less than one hour per day. Additionally, as phone usage duration increased, nomophobia scores significantly increased across all subdimensions of the Nomophobia Scale. A low positive correlation was found between the BB-50 "Emotional Stability" and "Intellect/Imagination" subdimensions and all subdimensions of the Nomophobia Scale. Furthermore, the BB-50 scale explained 5.3% of the variance in "Not Being Able to Access Information," 5.9% in "Giving Up Comfort," 7.8% in "Not Being Able to Communicate," and 2% in "Loss of Online Connection." The BB-50 subdimensions collectively accounted for 8% of the variance in the nomophobia subdimensions. The findings suggest that personality traits and technology usage habits may influence individuals' levels of nomophobia.