Mekârimü'l-Ahlâk Dergisinde Yayımlanan Tasavvufi Makaleler: Metin ve İnceleme

Abstract

Osmanlı Devleti'nde II. Meşrutiyet dönemi, birçok alanda yeniliklerin ve değişimlerin yaşandığı bir zaman dilimi olarak tarihteki yerini almıştır. Bu dönem, Osmanlı'da çeşitli alanlarda birçok derginin yayımlanmaya başlamasıyla Türk basın tarihinde de bir dönüm noktası olarak kabul edilir. Basın hayatının canlandığı bu dönemde, pek çok gazete ve dergi yayın hayatına giriş yapmıştır. Bu çalışmada, II. Meşrutiyet sonrası yayın hayatına başlayan Osmanlı dergilerinden "Mekârimü'l-Ahlâk" incelenmiştir. Dînî, ahlâkî ve edebî içeriklere odaklanan "Mekârimü'l-Ahlâk", toplam 30 sayı yayımlanmıştır. Yazı dili Osmanlı Türkçesi olan dergi haftalık periyotlarla okuyucularla buluşmuştur. Bu dergi, aynı zamanda dönemin sosyal ve kültürel yapısını da aydınlatmaktadır. Tez kapsamında, dergide yer alan "İlm-i Ahvâl-i Kalb", "Ahlâk-i Hasene", İktisâb-ı Mehâsin-i Ahlâka Dâir, "Hiyel-i Şeytâniyye ve Desâyis-i Nefsâniyye", "Ahlâk-ı Muhammediyye" ve "Hâdimî Merhûmun Oğluna Nasîhati" başlıklı tasavvufî içerikli makaleler incelenip tahlil edilmiştir. Makalelerin içeriği analiz edilerek, dönemin ahlâkî ve dînî değerleri hakkında bilgi sunulmuştur. Makalelerin aslı, araştırmacıların daha rahat ulaşmalarını sağlamak amacıyla transkribe edilmiştir. Ayrıca, derginin tüm sayılarında yer alan makaleler konuları ile listelenmiştir. Bu çalışma, II. Meşrutiyet sonrasında ulema ve meşâyih riyasetinde yürütülen basın faaliyetleri, dönemin bireysel ve toplumsal problemleri ve dinamikleri ile bunlara yönelik önerilen çareleri inceleyecek araştırmacılar için bir kaynak olmuştur.

The Second Constitutional Monarchy period in the Ottoman Empire has taken its place in history as a time of significant innovations and transformations in various fields. This period is also considered a turning point in the history of the Turkish press, as numerous magazines began to be published in diverse fields during this era. With the revitalization of press activities, many newspapers and magazines entered into publication. This study examines "Mekârimü'l-Ahlâk," one of the Ottoman magazines launched after the Second Constitutional Monarchy. Focusing on religious, moral, and literary content, "Mekârimü'l-Ahlâk" was published in a total of 30 issues Within the scope of this thesis, Sufi-themed articles published in the journal, including İlm-i Ahvâl-i Kalb, Ahlâk-i Hasene, İktisâb-ı Mehâsin-i Ahlâka Dâir, Hiyel-i Şeytâniyye ve Desâyis-i Nefsâniyye, Ahlâk-ı Muhammediyye, and Hâdimî Merhûmun Oğluna Nasîhati, have been analyzed and examined. By analyzing the content of these articles, insights into the moral and religious values of the era are provided. The original texts have been transcribed to ensure easier access for researchers. Furthermore, all articles published in the magazine have been categorized and listed by topic. This study serves as an important resource for researchers examining the press activities conducted under the leadership of scholars and Sufi figures during the Second Constitutional Monarchy, as well as the individual and societal issues of the period and the proposed solutions to these challenges.