النقد الفقهي عند الدكتور يوسف القرضاوي

Abstract

Çalışmamızda merhum Dr. Yusuf el-Karadâvî'de Fıkıh Tenkidi konusu incelenmiştir. İlgili konunun incelenmesi yapılırken el-Kardavî'nin fıkıh tenkidinin teorik zemini dikkate alınmıştır. Yine çalışmada özgünlük, itidal ve yenilenme boyutlarını gözeten, çağın değişen ihtiyaç ve zorunluluklarına cevap veren, aynı zamanda fıkıh, dâvet ve gerçekçi düşünceleri sunum tarzında birleştiren onun fıkhî ictihâdlarının bir kısmı ele alınmıştır. Çalışmada, el-Karadâvî'nin fıkhî görüşleri ve onun delil ve pratikleri alıntılanarak sunulurken tanımlayıcı, analitik, eleştirel ve tümevarımcı bir yaklaşım yolu izlenmiştir. Çalışma, el-Karadâvî'nin fıkhi ictihâdının, çok geniş hayat ve medeniyet alanlarını içinde barındırmakla erken dönem ictihâdlarından genişliği, kapsayıcılığı ve tecdid özelliğiyle ayırt edildiği, bununla birlikte dinî ilke ve kaidelere bağlı eleştirel fıkıh anlayışını benimsediği sonucuna varmıştır. el-Karadâvî, çeşitli eserleriyle, fakihlerin, üzerine ve fıkıh fetvalarını inşa ettikleri bazı ilkelerin sahih ilkeler, sabiteler ve ölçüler ışığında yeniden gözden geçirilmesi ve içtihat kapısının açılması çağrısında bulunmuş, böylece fıkıh mirasının yeniden değerlendirilmesine değerli katkılarda bulunmuştur. Başta Müslüman azınlıklar bağlamında çağdaş yaşamın gelişmelerini göz önünde bulundurarak pek çok sorunu çözen içtihat yenilenmesi ihtiyacına vurgu yapmıştır. Çalışma ayrıca genel olarak el-Karadâvî'nin fetva ve fıkıh yaklaşımının kuralları hakkında daha fazla araştırma yapılmasını ve çağdaş fıkıh meselelerini ve gelişmelerini çözmede onun fıkıh için geliştirmiş olduğu eleştirel çerçevenin çalışılmasını önermektedir.

This study examined the problem of Islamic legal criticism according to Shaykh Dr. Yusuf al-Qaradawi and analyzed its theoretical foundations. The study explored several cases of legal Ijitihad made by al-Qaradawi, which demonstrate originality and moderation, provide effective response to the changing needs and necessities of the time while combining in their style of presentation attention to Islamic jurisprudence, da'wah, and context of reality. The research used the descriptive, analytical, critical, and inductive methodologies and drew on al-Qaradawi's legal opinions however, with their supportive evidence and applied models. The study showed that al-Qaradawi's jurisprudential ijtihad is characterized with breadth, inclusiveness, and renewal, unlimited however, to the ijtihad made by early Muslim jurists, and rather encompasses a broad spectrum of fields of life and civilization, without trespassing the Islamic religious principles and fundamentals. Al-Qaradawi called for a reconsideration of some of the principles of jurisprudence used for fatwas issuance and also for the re-opening of the door of ijtihad. Hence, he contributed to the discourse of legal reform made in the light of the Islamic principles, rules, and norms. He also emphasized the need for a jurisprudential renewal that keeps pace with the development of contemporary life, and resolved many of its pressing issues, especially in the context of Muslim minorities. The study recommends further research on the rules and principles of Al-Qaradawi's approach to fatwa and jurisprudence in general, in addition to the study of his critical framework used for ijtihad to better resolve contemporary juristic problems and developments.