Öğretmenlerin örgütsel adalet algılarının mesleki bağlılıklarına etkisi

Abstract

Bu çalışmanın amacı devlet ilkokul, ortaokul ve lise okul kademelerinde görev yapan öğretmenlerin örgütsel adalet algısının, mesleki bağlılıklarına olan etkisini incelemektir. Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini 2019-2020 Eğitim Öğretim yılında İstanbul ili, Pendik, Kartal, Kadıköy, Beykoz ve Üsküdar ilçelerinde çalışan öğretmenler oluşturmuştur. Rastgele örnekleme yöntemiyle seçilen 30 okuldan 500 öğretmene ulaşılmıştır. Örgütsel Adalet Ölçeği ve Mesleki Bağlılık Ölçekleri ile veriler toplanmıştır. Araştırma sonucunda örgütsel adaletin mesleki bağlılıkla ilişkili olduğu ve örgütsel adaletin mesleki bağlılığı etkilediği belirlenmiştir. Öğretmenlerin etkileşimsel, dağıtımsal ve prosedürel adalet ile genel adalet algılarının algıları "yüksek düzeyde" olduğu görülmüştür. Öğretmenlerin genel örgütsel adalet algılarının cinsiyetlerine göre kadınlar lehine anlamlı bir farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Öğretmenlerin örgütsel adalet ölçeği puanları yaşlarına, mezuniyetlerine ve çalıştıkları okul kademesine göre Toplam örgütsel adalet ölçeği puanlarında ve hiçbir alt boyutta anlamlı bir farklılık görülmemiştir. Öğretmenlerin örgütsel adalet ölçeği puanlarında kıdemlerine göre toplam ölçek ile tüm alt boyutlara anlamlı bir farklılık olduğu 6-10 yıl kıdeme sahip olanların 0-5 yıl kıdeme sahip olanlara kıyasla daha yüksek adalet algısına sahip olduğu görülmüştür. Örgütsel adalet ölçeği puanları okuldaki çalışma sürelerine göre Etkileşimsel adalet alt boyutunda anlamlı bir farklılık olduğu belirlenmiştir. Öğretmenlerin mesleki bağlılık algılarının "yüksek düzeyde" olduğu belirlenmiştir. Öğretmenlerin mesleki bağlılık ölçeği puanları cinsiyetlerine göre duygusal bağlılık alt boyutunda kadınlar lehine anlamlı bir farklılık gösterdiği, devamlılık bağlılığı alt boyutunda anlamlı bir farklılık göstermediği, normatif bağlılık alt boyutunda anlamlı bir farklılık göstermediği, toplam mesleki bağlılık ölçeği puanlarında kadınlar lehine anlamlı bir farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Öğretmenlerin mesleki bağlılık ölçeği puanları kıdemlerine göre Duygusal Bağlılık alt boyutunda anlamlı bir farklılık olduğu 6-10 yıl kıdeme sahip 1-5 yıl kıdeme sahip olanlara kıyasla daha yüksek bağlılık puanına sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenlerin mesleki bağlılık ölçeği puanları çalıştıkları okuldaki çalışma sürelerine göre Duygusal Bağlılık alt boyutunda anlamlı bir farklılık 7-9 yıl kıdeme sahip olanların 1-3 yıl kıdeme sahip olanlara kıyasla daha yüksek bağlılık puanına sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır.The aim of this study is to examine the effect of teachers' perception of organizational justice on their professional commitment in primary, secondary and secondary schools working in public schools. Relational scanning model was used in the research. Teachers working in the districts of Istanbul, Pendik, Kartal, Kadıköy, Beykoz and Üsküdar in the 2019-2020 academic year constituted the universe of the study. 500 teachers were reached from 30 schools chosen by random sampling method. Data were collected with the Organizational Justice Scale and the Professional Commitment Scales. As a result of the research, it was determined that organizational justice is related to professional commitment and that organizational justice affects professional commitment. Teachers' perceptions of interactional, distributive and procedural justice and general justice perceptions were found to be at a "high level". It has been determined that teachers' general organizational justice perceptions show a significant difference in favor of women according to their gender. The organizational justice scale scores of the teachers were not significantly different in the Total organizational justice scale scores and in any sub-dimension according to their age, graduation and school level. It has been observed that there is a significant difference in the organizational justice scale scores of the teachers according to their seniority with the total scale and all sub-dimensions. It was determined that there is a significant difference in the Organizational Justice Scale scores in the Interactive Justice sub-dimension according to the length of service at school. It has been determined that teachers' perceptions of professional commitment are at "high level". It was determined that the scores of the professional commitment scale of teachers showed a significant difference in favor of women in the emotional commitment sub-dimension according to their gender, there was no significant difference in the continuity commitment sub-dimension, there was no significant difference in the normative commitment sub-dimension, and there was a significant difference in the total professional commitment scale scores in favor of women. It was observed that teachers' professional commitment scale scores were significantly different in the Emotional Commitment sub-dimension according to their seniority, and they had higher commitment scores compared to those with a seniority of 6-10 years and a seniority of 1-5 years. The professional commitment scale scores of the teachers showed a significant difference in the Emotional Commitment sub-dimension according to the duration of their employment at the school they work, and those who have a seniority of 7-9 years have higher commitment scores compared to those with a seniority of 1-3 years.