İnfertil kadınlarda damgalanma ve infertilite ile başa çıkma yöntemlerinin incelenmesi

Abstract

Araştırmanın amacı, infertilite polikliniği ve tüp bebek merkezine başvuran infertil kadınlarda damgalanma ve infertilite ile başa çıkma yöntemlerini belirlemektir. Araştırma nicel, analitik, ilişki arayıcı ve kesitsel olarak tanımlayıcı araştırma tasarımında yapılmıştır. Araştırma örneklemini İstanbul Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi tüp bebek merkezine başvuran primer infertil kadınlar (n= 228) oluşturmaktadır ve araştırmanın gücü 0,95 olarak hesaplanmıştır. Veriler, Çapık ve ark. tarafından (2019) Türkçe geçerlik güvenirlik çalışması yapılmış olan İnfertilite Damgalama (Stigma) Ölçeği (ISS), Karaca ve ark. (2018) tarafından Türkçe geçerlik güvenirlik çalışması yapılmış olan İnfertil Kadınlar İçin Başetme Ölçeği ve literatür taranarak elde edilen veriler doğrultusunda hazırlanan Hasta Bilgi Anket Formu ile toplanmıştır. Veri analizleri SPSS 25.0 for Windows versiyonu programı kullanılarak yapılmıştır. Araştırmada frekans/sayı, yüzde, ortalama, standart sapma, KolmogorovSmirnov normallik analizi, çarpıklık-basıklık analizleri, ANOVA (Varyans Analizi), post-hoc testlerinden LSD analizinden ve Korelasyon/Regresyon analizlerinden yararlanılmıştır. İnfertil kadınların yaş ortalaması 32,17 ± 4,88'dir. Çalışmada primer infertil kadınların damgalanma ölçeği (ISS) toplam puan ortalaması 47,67±24,81 olarak tespit edildi. Bu çalışmanın bir sonucu olarak, infertil kadınlar hafif düzeyde damgalanma yaşadılar. Araştırmada kadınların en çok etkilendikleri ISS (infertilty stigma scale) alt ölçeği "toplumsal damgalanma ve özdeğer kaybı" olup, toplumsal damgalanma puan ortalaması 15.68± 9 olarak hesaplanmıştır. Ayrıca İnfertil Kadınlar İçin Başetme Ölçeği puan ortalaması 145,87±31,83'tür ve katılımcıların baş etme düzeylerinin ise genel olarak ortalama düzeyin üzerinde olduğu görülmektedir. İnfertil Kadınlar İçin Başetme Ölçeği alt boyutları sırasuyla Umut 5,43±2,94; Eş İlişkileri 5,93±3,04; Kendine Yatırım Yapma 6,64±3,13; Kabul 9,74±4,04; Sosyal Destek v Arama 11,21±4,23 ve Spiritüel Baş Etme Yolları puan ortalaması 13,67±6,37'dir. Kendi ailesinde veya eşinin ailesinde infertil olma durumlarına göre damgalanma düzeyleri üzerinde anlamlı bir farklılık olduğu istatistiksel olarak %95 güvenirlilikle söylenebilir. Çocuk sahibi olamama nedeniyle baskı altında hissetme durumları damgalanma ve baş etme düzeyleri üzerinde istatistiksel olarak %95 güvenirlilikle anlamlı bir farklılık gösterdiği (p=0,001, p=0,001<0,05) görülmektedir. Yaş gruplarının damgalanma düzeyleri üzerinde anlamlı bir farklılığın olduğu istatistiksel olarak %95 güvenirlilikle söylenebilir (p<0,05). İnfertil kadınların tedavi süreci ile ilgili duygularının olumlu, olumsuz veya kararsız olmalarının, damgalanma ve beş etme düzeylerinin üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık oluşturduğu %95 güvenirlilikle söylenebilir (p<0,05). İnfertil kadınların damgalanma ve baş etme düzeyleri arasında 0,201'lik bir katsayı ile negatif yönde zayıf bir ilişki olduğu ve bu ilişkinin istatistiksel olarak %95 güven düzeyinde anlamlı olduğu söylenebilir (p=0,002<0,05). Bu bağlamda infertil kadınların damgalanma düzeylerindeki bir birimlik değişimin, kadınların baş etme düzeyleri üzerinde 0,139'luk bir düşüşe sebep olacağı söylenebilir. Hemşirelerin, bakım görevinin yanı sıra psikolojik danışmanlık rolünü üstlenerek eğitim planlaması gerekmektedir. Bu çalışma sonucunda; farklı kültürlerde infertil kadınların damgalanma ve infertilite ile baş etme biçimlerini ortaya koyan nitel araştırmaların planlanması önerilmektedir.The aim of the study is to determine the methods of coping with stigma and infertility in infertile women who applied to the infertility polyclinic and IVF center. The research was conducted in a descriptive research design as quantitative, analytical, correlational and cross-sectional. The sample of the study consisted of primary infertile women (n 228) who applied to the IVF center of Istanbul Başakşehir Çam and Sakura City Hospital, and the power of the study was calculated as 0.95. Data, Capik et al. The Infertility Stigma Scale (ISS), whose Turkish validity and reliability study was conducted by (2019), Karaca et al. (2018) Coping Scale for Infertile Women for which Turkish validity and reliability study was conducted, and the Patient Information Questionnaire, which was prepared in line with the data obtained by scanning the literature. Data analyzes were performed using SPSS 25.0 for Windows version program. Frequency/number, percentage, mean, standard deviation, Kolmogorov Smirnov normality analysis, skewness-kurtosis analysis, ANOVA (Analysis of Variance). post-hoc tests, LSD analysis and Correlation/Regression analysis were used. The average age of infertile women is 32,174.88. In the study, the mean score of the stigma scale (ISS) of primary infertile women was found to be 47.67+24.81. As a result of this study, infertile women experienced mild stigma. In the study, the ISS (infertility stigma scale) subscale that women were most affected by was "social stigma and loss of self-worth", and the mean score of social stigma was calculated as 15.68+9. In addition, the average score of the Coping Scale for Infertile Women is 145,87±431.83 and the coping levels of the participants are generally above the average level. The sub-dimensions of the Coping Scale for Infertile Women were Hope 5.43±2.94, respectively; Co-relations 5,934±3.04; Investing in Self 6.64+3.13; vii Adoption 9,741±4.04; Seeking Social Support is 11.21±4.23 and Spiritual Coping Ways mean score is 13,674±6.37. Statistically, it can be said with 695 confidence that there is a significant difference in stigmatization levels according to being infertile in their own family or spouse's family. It is seen that there is a statistically significant difference (p=0.001, p=0.001, 0.05) on the levels of stigma and coping with the situations of feeling under pressure due to not being able to have a child, with a 95% reliability. It can be said with statistically 95% confidence that there is a significant difference on the stigma levels of age groups (p<0.05). It can be said with 695 confidence that the positive, negative or indecisive feelings of infertile women about the treatment process create a statistically significant difference on their stigmatization and five-pointing levels (p<0.05). A coefficient of 0.201 between infertile women's stigma and coping levels It can be said that there is a weak negative relationship with and that this relationship is statistically significant at the 95% confidence level (p=0.002-0.05). In this context, it can be said that a one-unit change in the stigma levels of infertile women will cause a 0.139 decrease in women's coping levels. Nurses need to plan education by taking on the role of psychological counseling in addition to their care duty. As a result of this study; It is recommended to plan qualitative studies that reveal the way infertile women in different cultures cope with stigma and infertility.