Stres Yönetimi Eğitiminin Üniversite Öğrencilerinin Kaygı, Stres ve Öz Etkinlik İnançlarına Etkisi: Kontrollü Bir Çalışma

Abstract

Üniversite öğrencileri akademik stres, gelecek kaygısı ve kariyer planlaması gibi çeşitli stres kaynaklarını deneyimlemeleri sebebiyle olumsuz sağlık sonuçları açısından riskli bir grubu oluşturmaktadır. Yapılan çalışmalar üniversite öğrencilerinin zaman zaman yaşadıkları stres ve kaygı ile baş etmekte zorlandıklarını, öte yandan bu durumlarda desteklenmelerinin önem taşıdığına dikkat çekmektedir. Öğrencilere stres yönetimi becerilerinin kazandırılması hem mevcut problemleriyle daha sağlıklı baş edebilmeleri hem de strese bağlı oluşabilen psikolojik/fiziksel sağlık sorunlarını önleme açısından önemlidir. Bu çalışmanın amacı 8 haftalık teorik ve uygulamalı stres yönetimi eğitiminin üniversite öğrencilerinin stres, kaygı ve öz etkinlik inançlarına etkisinin incelenmesidir. Araştırmada 200 katılımcı, deney ve kontrol olmak üzere iki grupta yer almıştır. Deney grubuna 8 hafta süreyle, içeriğinde stresin etkileri, stresle baş etme yöntemleri ve sosyal destek konularına dair psiko eğitimi içeren teorik ve uygulamalı (gevşeme egzersizleri, bilinçli farkındalık temelli gevşeme, imgeleme gibi) eğitim verilmiştir. Kontrol grubuna ise herhangi bir uygulama yapılmamıştır. Her iki grubun algılanan stres, kaygı ve öz etkinlik inançları eğitimin öncesinde ve 8 hafta sonrasında ölçülmüştür. Bağımsız gruplar T-Testi ve İki Faktörlü Tekrarlı Ölçümler Anova analizi sonuçları, verilen eğitimin öğrencilerin kaygı ve stres düzeylerinde düşüş meydana getirdiğini, bu değişimin kaygı değişkeni için istatistiksel olarak anlamlı olurken, stres için anlamlılık seviyesinin marjinal düzeyde kaldığı görülmüştür. Ayrıca, deney grubundaki öğrencilerin streslerini yönetmek için gerekli becerilere sahip olduklarına dair öz etkinlik inançlarının kontrol grubundaki öğrencilere kıyasla eğitim sonunda anlamlı düzeyde arttığı bulgulanmıştır. Bu bağlamda araştırmanın, öğrencilerin sağlıklarına yönelik önleyici/koruyucu etkisinin yanı sıra uygulanabilecek stres yönetimi eğitimlerinin geliştirilmesi doğrultusunda literatüre katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

College students experience intense stress due to various sources that put them at risk of developing negative health outcomes. Studies highlight the importance of providing support to students due to difficulties in coping with the stress and anxiety they experience. Bringing stress management skills to students is significant in terms of coping with their current problems healthily and preventing health problems. This study examined the effect of an 8-week theoretical and applied stress management training on college students' anxiety, stress, and self-efficacy beliefs. Two hundred participants took part in two groups, experimental and control. The experimental group was given theoretical (e.g., psychoeducation about stress, its effects, coping, and social support) and practical (e.g., relaxation training, mindfulness-based relaxation, imagination) stress management training for eight weeks. No application was made to the control group. Both groups' perceived stress, anxiety, and self-efficacy levels were measured before and after the training. Results indicated a decrease in anxiety levels for the experimental group. Although the change was statistically significant for anxiety, stress levels remained marginally significant. In addition, the results showed that the self-efficacy beliefs of the students in the experimental group increased significantly at the end of the training compared to the control group. In this context, it is assumed that the research will contribute to the literature regarding the protective/preventive role of stress management training for college students.