Çanakkale Savaşını Konu Eden Romanlarda Mustafa Kemal Anlatımı - I

Abstract

Türk romanı, Çanakkale savaşını anlatma konusunda biraz geç kalmıştır. Bu gecikmeyi telafi etmek istercesine 1989’lardan sonra önemli bir ivme kazanmış ve çok sayıda Çanakkale romanı yayımlanmıştır. Bunların bir kısmı doğrudan Çanakkale savaşını konu ederken bir kısmı dolaylı olarak savaşa değinir. Türkiye’deki önemli tartışma konularından biri Mustafa Kemal’in Çanakkale savaşlarına etkisi, katkısıdır. Bu tartışma edebiyat alanında da vardır ve her bir edebiyatçı Mustafa Kemal’in Çanakkale savaşlarındaki önemi veya rolünü kendi zaviyesinden ele alır. Bu çalışmamızın amacı; 1989’dan sonra yayımlanmış ve Çanakkale savaşlarını işleyen Çanakkale Mahşeri (1999), Zulüm Dağları Aşar Çanakkale İçinde (2000), Tarihe Sığmayan Destan Çanakkale (2003), Gelibolu Yenilmezlerin Yenildiği Yer (2004), Çanakkale’de Çocuklar da Savaştı (2006), Diriliş Çanakkale 1915 (2008), 57. Alay Çanakkale (2008), Çanakkale Askerine Rütbe Gerekmez (2017), Uzun Beyaz Bulut (2001) ve Şafakta Yanan Mumlar (2003) adlı romanlarda; 25 Nisan 1915’te kara savaşları başlayıncaya kadar, Mustafa Kemal’e nasıl ve ne kadar yer verildiği veya ona nasıl bir misyon yüklendiğini ortaya koymaktır. İncelenen romanların hiçbirinde Mustafa Kemal’i eleştiren veya onu olumsuz gösteren bir ifade, bir örnek yoktur. Fakat her bir yazar Mustafa Kemal’i belli bir misyon ve ağırlıkta işlemiştir. Romanların tamamında Mustafa Kemal ileri görüşlü, çalışkan, iyi yetişmiş, vatanın geleceğinden endişelenen, gözünü budaktan sakınmayan, doğru stratejiler geliştiren bir kişi olarak yansıtıldığı rahatlıkla söylenebilir.

The Turkish novel has been a little late in telling the story of the Gallipoli War. As if to compensate for this delay, it gained a significant momentum after 1989s and many Gallipoli novels were published. While some of these novels directly deal with the battle of Gallipoli, others indirectly touch upon the war. One of the most important topics of debate in Turkey is the influence and contribution of Mustafa Kemal to the Gallipoli wars. This debate is also present in the field of literature, and each literary critic addresses the importance or role of Mustafa Kemal in the Gallipoli wars from his own perspective. The aim of this study is to analyse the works published after 1989 and dealing with the Çanakkale wars, such as Çanakkale Mahşeri (1999), Zulüm Dağları Aşar Çanakkale İçinde (2000), Tarihe Sığmayan Destan Çanakkale (2003), Gelibolu Yenilmezlerin Yenildiği Yer (2004), Çanakkale'de Çocuklar da Savaştı (2006), Diriliş Çanakkale 1915 (2008), 57. Alay Çanakkale (2008), Çanakkale Askerine Rütbe Gerekmez (2017), Uzun Beyaz Bulut (2001) and Şafakta Yanan Mumlar (2003); until the start of the land battles on 25 April 1915, it is to reveal how and how much Mustafa Kemal is included or what kind of mission is attributed to him. In none of the novels examined, there is no expression or example that criticises Mustafa Kemal or shows him negatively. However, each author has treated Mustafa Kemal with a certain mission and weight. In all of the novels, Mustafa Kemal is portrayed as a farsighted, hardworking, well-educated person who is concerned about the future of the homeland, who does not spare any effort, and who develops the right strategies.