Duygusal yeme, uyku kalitesi ve savunmamekanizmaları arasındaki ilişkininincelenmesi

Abstract

Mevcut araştırma duygusal yeme, uyku kalitesi ve savunma mekanizmaları arasındaki ilişkiyi incelemek ve duygusal yemenin üzerinde uyku ve savunma mekanizmalarının etkisini araştırmak amacıyla yapılmıştır. 18-65 yaş arasındaki 202 katılımcı ile yürütülen çalışmada veriler çevrimiçi olarak toplanmıştır. Katılımcılara sırasıyla Duygusal Yeme Ölçeği (DYÖ), Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) ve Savunma Biçimleri Testi (SBT) uygulanmıştır. SPSS-27 programı kullanılarak One-Way ANOVA, Bağımsız Örneklem t Testi, non parametrik Mann-Whitney U testi, non parametrik Kruskal Wallis-H testi, Pearson ve Spearman korelasyon analizi ve regresyon analizi yapılmıştır. Uygulanan analizler sonucunda kadın ve erkek katılımcılarda savunma mekanizmaları alt boyutlarında anlamlı bir farklılık görülmezken duygusal yeme ölçeğinin gerginlik durumlarında yeme, olumsuz duygular ile başa çıkabilme için yeme alt boyutlarında ve duygusal yeme ölçeği toplam puanında ve PUKİ bileşenlerinden uyku süresi ve alışılmış uyku etkinliği bileşenlerinde anlamlı bir fark bulunmuştur. Korelasyon analizi sonuçları duygusal yeme ölçeği gerginlik durumlarında yeme alt boyutu ile PUKİ bileşeni olan öznel uyku kalitesi arasında pozitif yönde anlamlı ilişkiler olduğunu göstermektedir. Savunma biçimleri testi ile duygusal yeme ölçeği arasında pozitif yönlü bir ilişki; savunma biçimleri testi ile PUKİ arasında ise pozitif yönlü ilişkiler söz konusudur. Duygusal yeme ölçeği toplam puanı ile toplam PUKİ puanı arasında pozitif yönlü bir ilişki olduğu görülmektedir. Savunma biçimleri testi ile uyku bozukluğu arasında ise pozitif yönlü anlamlı bir ilişki söz konusudur. Regresyon analizine göre ilkel savunmalar puanının duygusal yeme ölçeği toplam puanını anlamlı ve pozitif yönde yordadığı, uyku latansı puanının duygusal yeme ölçeği toplam puanını anlamlı ve pozitif yönde yordadığı ve gündüz işlev bozukluğunun duygusal yeme ölçeği toplam puanını anlamlı ve pozitif yönde yordadığı görülmüştür. Bağımsız değişkenler, duygusal yeme değişkenini %14,1 oranında yordamaktadır. Sonuç olarak mevcut tez çalışmasında elde edilen bulgular duygusal yeme, uyku kalitesi ve savunma mekanizmaları arasındaki ilişkiye dair fikir vermektedir.The current study was conducted to examine the relationship between emotional eating, sleep quality and defense mechanisms and to investigate the effects of sleep and defense mechanisms on emotional eating. Data were collected online in the study conducted with 202 participants between the ages of 18-65. The Emotional Eating Scale (EES), Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI) and Defense Styles Test (DST) were applied to the participants, respectively. One-Way ANOVA, Independent Sample t Test, non-parametric Mann-Whitney U test, non-parametric Kruskal Wallis-H test, Pearson and Spearman correlation analysis and regression analysis were performed using the SPSS-27 program. As a result of the applied analyses, no significant difference was found in the defense mechanisms sub-dimensions of the emotional eating scale, eating to cope with negative emotions sub-dimensions, emotional eating scale total score and sleep duration and habitual sleep efficiency components of the PSQI. The correlation analysis results show that there are positive and significant relationships between the emotional eating scale stress eating sub-dimension and the subjective sleep quality component of the PSQI. There is a positive relationship between the defense styles test and the emotional eating scale; and there are positive relationships between the defense styles test and the PSQI. There is a positive relationship between the emotional eating scale total score and the total PSQI score. There is a positive and significant relationship between the defense mechanisms scale and sleep disturbance. According to the regression analysis, it was seen that the primitive defenses score significantly and positively predicted the emotional eating scale total score, the sleep latency score significantly and positively predicted the emotional eating scale total score, and daytime dysfunction significantly and positivelypredicted the emotional eating scale total score. The independent variables predicted the emotional eating variable by 14.1%. As a result, the findings obtained in the current thesis study provide insight into the relationship between emotional eating, sleep quality, and defense mechanisms.