Ahmet b. Mübârek’in el-İbrîz Adlı Eseri Bağlamında Abdülaziz ed-Debbâğ’ın Hayatı ve Mağrib Tasavvuf Düşüncesine Etkisi

Abstract

Abdülazîz ed-Debbâğ on sekizinci yüzyıl ve sonrasında şekillenen Mağrib tasavvuf düşüncesinin anlaşılması bakımından önemli bir isimdir. Şâzeliyye tarikatının Hızıriyye kolunun kurucusu olan Debbâğ, özellikle ictihad ve Tarikat-ı Muhammediyye konularındaki düşünceleriyle Neo-sufizm’in kurucusu olarak nitelenmiştir. Kendisi herhangi bir eser telif etmemiş, düşünceleri müridi Ahmed b. Mübârek tarafından kaleme alınan el-İbrîz isimli eserle günümüze ulaşmıştır. Bu makalede, Abdülazîz ed-Debbâğ’ın hayatı, el-İbrîz bağlamında tasavvufî düşünce yapısı ve etki sahası incelenmiştir.

Abd al-Aziz Dabbâgh is a prominent name for understanding the thought of Maghrib sufism, which took shape in the eighteenth century and beyond. Debbâgh, who is the founder of Khidriyya subdivision of Shadhiliyya sufi order, was described as the founder of Neo-Sufism especially with his thoughts on ijtihâd and tariqa Muhammadiyya. He did not leave a written work, and his thoughts have reached the present day with the work named al-Ibrîz, written by his disciple Ahmad b. al-Mubârak. In this article; The life of Abd al-Aziz Dabbâgh, the mystical mindset in the context of al-Ibrîz and the field of influence were examined.