Sosyal hizmet ve insan hakları: eleştirel bir bakış

Abstract

Sosyal hizmeti tarihsel gelişimi içerisinde değerlendirdiğimizde koloni döneminden itibaren temel sosyal reform hareketlerine kapı aralayan meseleler üzerine yapılan çalışmalarla ortaya çıktığını ve zaman içerisinde özellikle 1. Dünya Savaşı sonrası medikal modeli benimseyerek bir dönem için paradigma değişikliği yaşadığını görürüz. 1960’lı yıllar sonrasında sosyal, ekonomik ve siyasal arenada canlanan bireyselleşmeye yönelik eleştiriler sosyal hizmetin doğasına ve gelişimine dair yeniden düşünmeyi gerekli kılmış; takip edilen modelin hem formel eğitim hem de uygulamalarda ne ölçüde insan hakları temeline oturduğu tartışılmaya başlanmıştır. Yapısal faktörlerin sosyal sorunlara olan etkisini göz ardı etme eğiliminde olan medikal yaklaşım, özünde sosyal değişim ve sosyal adaleti tesis etme amacı taşıyan ve bir insan hakları mesleği olan sosyal hizmet uygulamalarının ihtivasını sınırlandırır. Bu çalışmada genel kabul itibariyle bir insan hakları mesleği kabul edilen sosyal hizmet ve insan hakları ilişkisi tarihsel süreci içerisinde değerlendirilmiş ve mesleğin başlangıcından itibaren öne çıkan modelleri, insan hakları temeli çerçevesinde eleştirel açıdan mercek altına alınmıştır.

When evaluated in its historical development, we can say that social work has emerged with practices on the issues that have opened the door to the basic social reform movements since the colonial period, and that it has experienced a paradigm change for a period by adopting the medical model, especially after the First World War. The criticisms of individualization in the social, economic and political arena after the 1960s made it necessary to reconsider the nature and development of social work and to which extend the followed models is based on human rights in both formal education and practices has begun to be discussed. The medical approach, which tends to ignore the impact of structural factors on social problems, limits the context of social work practices, which are to be essentially based on establishing social change and social justice. In this study, the relationship between social work which is known to be a human rights profession and Human Rights, was evaluated within the historical process and its models, which stand out from the beginning of the profession, were critically examined within the framework of the human rights.