Kur'ân-ı Kerîm, ütopya ve distopya'da eğitim: Karşılaştırmalı bir çalışma

Abstract

Bu çalışmanın amacı Kur'ân-ı Kerîm'de eğitimi ütopik ve distopik eserlerle karşılaştırmalı bir şekilde incelemektir. Yaşadığımız çağın en büyük konularından biri olan eğitim, çalışmamızda Kur'ân merkezli olarak ele alınırken alışılagelmişin dışında bir araştırma alanı seçilmiştir. İnsanların kurgu dünyasının eseri olan ütopya ve distopyaların sunduğu yeni düzenlerde eğitime verilen önemi ve özeni, Kur'ân'ın eğitime verdiği önem ve özen ile karşılaştırarak ortaya bir çerçeve sunulmaya gayret gösterilmiştir. Bu amaçla da yapılan çalışmada Kur'ân, ütopya ve distopya eksenli bir eğitimsel bakış açısı sunulmaya gayret gösterilmiş ayrıca çeşitli açılardan benzerlikleri ve farklılıkları tespit ederek konuya dair çalışma alanı genişletilmeye çalışılmıştır. Yapılan bu çalışmada nitel veri toplama yöntemlerinden metin analizi tercih edilmiş toplanan veriler karşılaştırmalı bir şekilde değerlendirilmiştir. İncelenen beş eser ve Kur'ân'dan elde edilen bulgular neticesinde varılan sonuç şu şekilde ifade edilebilir: Kur'ân'ın bireye kazandırmak istediği eğitim ile yeni ve kusursuz bir yaşam vaadinde bulunan eserlerin bireye kazandırmayı hedeflediği eğitim yapıları arasında minimal düzeyde benzerlik büyük oranda ise farklılık söz konusu olmaktadır. Kur'ân'da eğitim ile birey, tam manada iyi bir insan olarak vasıflandırılırken ütopik ve distopik eserlerin eğitimle insana kazandırmak istediği en önemli özellik iyi bir vatandaş olması ve düzenin korunmasına yardımcı olması hususudur.The primary objective of this study is to conduct a comparative analysis of the educational concepts presented in the Holy Quran in relation to utopian and dystopian works. While education stands as one of the paramount concerns of our era, this study directs its focus towards the Quran, thus exploring an unconventional research area. The study endeavours to establish a comprehensive framework by juxtaposing the significance and treatment of education within the societal constructs portrayed in utopian and dystopian literature against the educational principles delineated in the Quran. To achieve this, the study attempts to present an educational perspective grounded in the teachings of the Quran, utopian, and dystopian visions, while simultaneously broadening the scope of inquiry by identifying similarities and differences from various angles. Employing text analysis as the preferred qualitative data collection method, the study critically evaluates the gathered data in a comparative manner. The conclusion drawn from the examination of five selected literary works and the analysis of Quranic teachings suggests that although there exist some minor similarities between the educational objectives outlined in the Quran and those proposed in utopian and dystopian narratives, significant differences also prevail. Whereas the Quran aims to foster individuals into genuinely virtuous beings through education, utopian and dystopian works primarily emphasize the cultivation of good citizenship and the maintenance of social order.