Devlet ve Tarikat: Osmanlı Toplumunda Devlet-Tarikat İlişkilerinin İdeolojik ve Sosyolojik Zemini

Abstract

Tarikatlar büyük topluluklara hitap eden yapılardır. Manevi otorite konumundaki şeyhlere gönülden bağlı sayısız müridleri vardır. Bu sebeple şeyhlerin, tarihte ülke yönetimini etkilediği zamanlar olmuştur. Devlet ve tarikatlar, insan ve yönetim bağlamında incelendiğinde birbiri ile girintili bir yapıya sahiptirler. Devlet ve tarikat bazen çıkar ilişkisi bazen ise birbirine söz geçirme durumuyla gündeme gelmiştir. İnceleyeceğimiz çalışma, Osmanlı Devleti’nin kuruluş döneminden Cumhuriyet’in ilk zamanlarına kadarki zaman dilimini kapsamaktadır. Devlet ve tarikatın teşkilat yapılarını, bu yapıları besleyen inanç ve zihin dünyalarını, halk tabanında karşılıklarını anlamayı hedeflemektedir.