PASS teorisi üzerine genel bir literatür taraması

Abstract

PASS teorisinin temeli Luria’nın (1970) beyin çalışmalarına dayanmaktadır. Das, Naglieri ve Kirby (1994) tarafından PASS teorisi Planlama, Dikkat, Eş zamanlı ve Ardıl Bilişsel İşlemlerden meydana gelen nörobilişsel bir zeka teorisi olarak geliştirilmiş ve kavramsallaştırılmıştır (Das, Naglieri ve Kirby, 1994). Güncel olarak nörobilişsel psikoloji içinde yer alan bir araştırma alanıdır. PASS teorisi beynin dört bilişsel işlevi üzerine yoğunlaşmıştır. PASS süreçleri bireysel farklılıkların doğasını anlamamıza yardımcı olan, değerlendirmeyi kavramsallaştırmak için bir çerçeve sağlayan ve doğrudan teori temelli düzeltmeye yol açan karmaşık ve birbirine bağlı bir sistem oluşturmaktadır (Das, Naglieri ve Kirby, 1994). PASS teorisi uygulamaları uluslararası ve ulusal ölçekte uygulamalı araştırmalarda çalışılmış olmasına rağmen çocuğun öğrenme profilinin tespiti ve uygun eğitimin sağlanmasına ilişkin bir muğlaklı olduğu ve Türkçe literatürde tam olarak karşılığını bulamadığı dikkat çekmektedir. Bu çalışmanın amacı PASS teorisine ilişkin genel bir literatür taraması yapılarak, PASS teorisinin alt yapısına, öğrenme, beyin ve üstün zekalı çocuklar ile ilişkisi arasında bağlantı kuran bilimsel verilerin derlenmesidir. Elde edilen bulgulara göre PASS teorisi farklı öğrenme profillerini kanıta dayalı olarak teşhisinde alternatif bir yaklaşım olarak karşımıza çıkmaktadır. PASS teorisi dikkatin korunması, bilginin işlenmesi ve depolanması ile zihinsel aktivitenin yönetimi ve yönü, bilişsel işlevler üretmek için birlikte çalışan operasyonel birimlerin faaliyetlerini içermektedir (Das, Naglieri ve Kirby, 1994). Araştırma alanlarının ise Bilişsel Değerlendirme Sistemi-CAS, bilişsel işleyişin ölçülmesi, Planlama, Dikkat, Eş zamanlı ve Ardıl Bilişsel İşlemler ile çocuğun güçlü ve zayıf yönlerin tanımlanması ve öğrenme ilişkisi dikkat çekmektedir. Sonuç olarak, gelecek araştırmalarda PASS teorisi eğitim uygulamaları ile örneklem çeşitliliği önerilebilir. Böylece, PASS teorisi temel alınarak uygulanacak eğitim programları çeşitliliği artacak, araştırmalar zenginleşecek, bilimsel çalışmalar için farkındalıklar oluşacaktır.The basis of the PASS theory is based on the brain studies of Luria (1970). PASS theory was developed and conceptualized by Das, Naglieri and Kirby (1994) as a neurocognitive intelligence theory that consists of Planning, Attention, Simultaneous and Successive Cognitive Operations (Das, Naglieri, & Kirby, 1994). It is a field of research that currently takes place in neurocognitive psychology. The PASS theory focuses on the four cognitive functions of the brain. PASS processes create a complex and interconnected system that helps us understand the nature of individual differences, provides a framework for conceptualizing assessment and leads to direct theory-based correction (Das, Naglieri & Kirby, 1994). It is noteworthy that although PASS theory applications have been studied in applied researches on an international and national scale, it is ambiguous regarding the determination of the learning profile of the child and the provision of appropriate education and is not fully compensated in the Turkish literature. The aim of this study is to compile scientific data that links the infrastructure of PASS theory with learning, the brain and its relationship with gifted children by making a general literature review about the PASS theory. According to the findings obtained, the PASS theory appears as an alternative approach in the diagnosis of different learning profiles based on evidence. The PASS theory involves the activities of operational units are working together to produce attention, processing and storage of information, and the management and direction of mental activity, cognitive functions (Das, Naglieri, & Kirby, 1994). The areas of research are Cognitive Assessment System-CAS, measurement of cognitive functioning, Planning, Attention, Simultaneous and Successive Cognitive Operations, and identification of the child's strengths and weaknesses, and the relationship of learning. As a result, in the future researches, sample diversity can be suggested with PASS theory education applications. Thus, the variety of training programs to be implemented based on the PASS theory will increase, research will be enriched and awareness will be created for scientific studies.