Kuşeyrî'nin Letâifü'l-İşârât adlı tefsirindeki hadislerin tahrîc ve değerlendirilmesi (Fâtiha ve Bakara Sûreleri)

Abstract

Bu çalışmada Ebü'l-Kâsım el-Kuşeyrî'nin (ö.465/1072) Letâifü'l-işârât adlı tefsirindeki hadislerin tahrîc ve değerlendirilmesi ele alınmıştır. Kuşeyrî bu eserinde zikrettiği rivayetleri senedsiz kullanmıştır. Bu durum dikkatimizi çekmiş ve bizi bu çalışmayı yapmaya sevk etmiştir. Çalışmamız bir giriş ve iki bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde konunun amacı, önemi ve kapsamı hakkında gerekli açıklamalara yer verilmiştir. Birinci bölümde Kuşeyrî'nin hayatı, ilmî kişiliği ve eserleri ele alınmış, ikinci bölümde ise tahrîc ilmi, araştırmanın metodu ve söz konusu eserdeki hadislerin tahrîc ve değerlendirilmesi yapılmıştır. Sonuç kısmında ise elde edilen neticeler zikredilerek çalışma tamamlanmıştır. Fâtiha ve Bakara sûreleri özelinde yaptığımız araştırmaya göre bu iki sûrede toplamda 39 rivayet kullanılmıştır. Kuşeyrî rivayetleri genel olarak iktibas etmiş ve daha çok verdiği işârî anlamı desteklemek için kullanmıştır. Yapılan tahrîc ve değerlendirme neticesinde zikrolunan rivayetlerin; 24'ünün sahîh, 5'inin hasen, 8'inin zayıf, 1'inin mevzu' olduğu ve 1 rivayetin ise ana kaynaklarda bulunmadığı tespit edilmiştir. Sonuç itibariyle, "Letâifü'l-işârât adlı eserde Fâtiha ve Bakara sûrelerinin tefsiri yapılırken ekseriyetle sahîh hadisler kullanılmıştır" denilebilir.

In this study, reporting and evaluation of the hadiths in the tafsir book of Abu'l-Qasim al-Kushayri (d. 465/1072) named Lataif al-Isharat is discussed. Kushayri, used the narrations/reports he cited in this work without any sanad. This situation caught our attention and led us to do this work. Our study consists of an introduction and of two chapters. In the introduction is the necessary explanations about the purpose, importance and scope of the subject are given. In the first chapter, the life, scientific personality and works of Kushayri are discussed. In the second chapter, the science of the educing, the method of the research and the reporting and evaluation of the hadiths in subject are made. And in the conclusion, the study has been completed by mentioning the results what is obtained. According to the research we made in the terms of Surahs al-Fatiha and Baqarah, 39 narrations/reports were used in these two surahs. Kushayri, he has generally quoted and used to support the ishari meaning of the narrations/reports. As a result of the reporting and evaluation what is made, 39 narrations that is mentioned, it was determined that 24 of them were authentic (sahîh), 5 were good (hasan), 8 were weak (da'if) hadiths, 1were fake (mevzu') and 1 narrations were not found in the main sources. As a result it can be said that, "in the work called Lata'if al-Isharat, authentic (sahîh) hadiths were used mostly while making the interpretation of the surahs of al-Fatiha and Baqarah".