Hemodiyaliz hastalarında spiritüel iyi oluşun konfor üzerine etkisi

Abstract

Hemodiyaliz tedavisi gören bireylerde uzun süreli tedavi süreci psikolojik, fiziksel ve spiritüel düzeyde çeşitli sorunlara yol açabilmektedir. Bu sorunlar hastaların yaşam kalitesini, konfor düzeylerini ve spiritüel iyi oluşlarını etkileyebilir. Bu çalışma hemodiyaliz uygulanan hastalarda spiritüel iyi oluşun konfor düzeyleri üzerine etkisini incelenmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Tanımlayıcı, kesitsel ve ilişki arayıcı tipte olan bu araştırma, İstanbul' da Aralık 2024- Ocak 2025 tarihleri arasında 251 hemodiyaliz hastasıyla yapılmıştır. Çalışmada veriler, ''Kişisel Bilgi Formu'', ''Modifiye Charlson Komorbidite İndeksi (MCKİ) '', ''Spiritüel İyi Oluş Ölçeği (FACIT-SP-12) '' ve Hemodiyaliz Konfor Ölçeği-II (HKÖ-II)" kullanılarak yüzyüze görüşme yoluyla toplanmıştır. Spiritüel İyi Oluş Ölçeği puan ortalaması 30,36±12,15 olup Anlam 10,54±4,48, Barış 9,43±4,27 ve İnanç değeri 9,91±3,62 olarak bulunmuştur. Hemodiyaliz Konfor Ölçeği-II puanı ortalaması ise 93,8±13,79 olup Fiziksel ferahlama 12,86±4, Fiziksel rahatlama 17,08±3,14, Psiko-spiritüel rahatlama 28,83±7,89, Psiko-spiritüel güçlenme 16,95±3,77, Çevresel güçlenme 4,45±2,4 ve Sosyo-kültürel rahatlama 13,64±2,39 olarak bulunmuştur. Regresyon analizine ait katsayılar incelendiğinde, spiritüel iyi oluş (β=0,616, p<0,001) değişkeninin hemodiyaliz konfor düzeyi üzerinde pozitif ve anlamlı etki gösterdiği anlaşılmaktadır. Regresyon modelinde yer alan bağımsız değişken, konfor düzeyine ilişkin toplam varyansın yaklaşık %38,8'ini açıklamaktadır (p<0,01). Sonuç olarak, hastaların spiritüel iyi oluş ve konfor düzeylerinin orta düzeyde olduğu, spiritüel iyilik hali arttıkça konfor düzeyi de artmaktadır. Bulgular spiritüel iyi oluşun artırılmasının hastaların konforunu destekleyebileceğini göstermektedir.

The prolonged treatment process in individuals undergoing hemodialysis can lead to various psychological, physical, and spiritual challenges. These issues may impact patients' quality of life, comfort levels, and spiritual well-being. This study was conducted to examine the effect of spiritual well-being on the comfort levels of patients receiving hemodialysis treatment. Designed as a descriptive, cross-sectional, and correlational study, it was carried out between December 2024 and January 2025 with 251 hemodialysis patients in Istanbul. Data were collected through face-to-face interviews using the "Personal Information Form," "Modified Charlson Comorbidity Index (MCCI)," "Spiritual Well-Being Scale (FACIT-SP-12)," and the "Hemodialysis Comfort Scale-II (HCS-II)." The mean score of the Spiritual Well-Being Scale was 30.36±12.15, with sub-dimension scores as follows: Meaning 10,54±4,48, Peace 9.43±4.27, and Faith 9.91±3.62. The mean score of the Hemodialysis Comfort Scale-II was 93.8±13.79, with sub-dimension scores: Physical Ease 12.86±4.00, Physical Relief 17.08±3.14, Psycho-Spiritual Relief 28.83±7.89, Psycho-Spiritual Empowerment 16.95±3.77, Environmental Empowerment 4.45±2.40, and Socio-Cultural Relief 13.64±2.39. Regression analysis revealed that spiritual well-being (β=0.616, p<0.001) had a statistically significant positive effect on hemodialysis comfort levels. The independent variable included in the regression model accounted for approximately 38.8% of the total variance in comfort levels (p<0.01). In conclusion, it was determined that the patients' spiritual well-being and comfort levels were moderate, and as spiritual well-being increased, so did their comfort levels. The findings suggest that enhancing spiritual well-being may support and improve the comfort of patients undergoing hemodialysis.