İslam teolojisinde haşir kavramı

Abstract

Haşir, ahiret günü evrelerinin en önemli evresidir. Başka bir deyişle haşir, ciddi ayrıntılarıyla son derece dehşet verici, ağır ve korkunç değişimleri olan bir evredir. Allah Teâlâ mealen şöyle buyuruyor: “İşte o gün kişi kardeşinden, annesinden, babasından, eşinden ve çocuklarından kaçar. O gün, herkesin kendine yetip artacak bir derdi vardır”1. Ahiret gününe ve o gün gerçekleşecek önemli olaylara, dehşetli sahnelerin olacağına iman etmek, kitap ve sünnet esasına dayalı iman esaslarından biridir. Müminin haşri hatırlaması; onurlu işler yapmasını, günahlardan kaçınmasını sağlar ve “bu hatırlama” onu Allah huzurunda hesaba çekilmeye hazır vaziyete getirir. Çalışmamızda konunun iyi anlaşılabilmesi için kavramın kökenini ve manalarını açıklamaya çalışacağız. Öncelikle haşir kavramının sözlük ve terminolojik tanımı, ba’s, neşir kavramları ve bunların arasındaki farklılıkları üzerinde durulacak. Filozof ve kelamcıların konu ile ilgili görüşleri detaylı bir şekilde ele alınacaktır. Haşri kabul eden ve etmeyenlerin delilleri ve gerekçeleri özenle incelenecektir. Çalışmamızın ilerleyen safhalarında haşrin bedensel mi yoksa ruhsal mı olacağı; “haşir olunan bedenin eski beden mi, yoksa eskisine benzemeyen yepyeni bir beden mi” olacağı gibi sorulara cevap aranacak ve haşredilecek mahlûklarla ilgili felsefî ve kelamî tartışmalar yer alacaktır.

Hashir is the most important phase of the judgment day. On the other hand Hashir is a phase that has appalling, serious-minded and frightening-scary variations with its se-rious details. Allah says in his Holly Koran: “on a Day when everyone will [want to] flee from his brother, and from his mother and father, and from his spouse and his children. on that Day, to every one of them will his own state be of sufficient concern”. To be in faith for the judgement day and the phases of the day is one of the faith based on teh Holly book and Sunna . Remembering the “Hashir” pushes the believer to live honoredly and to kee away from the sins and “this reminding” makes the believer to be ready for judgement in the presence of Allah. We will try to explain the term in etymological and meaning way in our work. Ön-celikle First of all we will specify the glossary and terminological meaning of “Hashir”, and the differences from the term of “ba’s” and “neshir”. we are gonna check the opi-nions of the philosophers and theologians. Evidences and justifications of ones who approve or not will be studied. On later steps of our work we will search the answers of the questions as “if the “Hashir” will be physical or spiritually” or “if the body will be the same body or another one which is completely different. and also philosophical and theological discussions with creatures in “Hashir” are going to be placed in our work