Vehb b. Münebbih ve rivâyetleri

Abstract

Bu araştırmamızda tâbiûn dönemi âlimlerinden Vehb b. Münebbih'in hayatı, ilmi kişiliği, cerh ve ta'dîl ilmi bakımından durumu ve naklettiği rivâyetler konu edilmiştir. Ondan nakille gelen rivâyetlerin birtakım İslâmî İlimlere ait eserlerde yer alması ve muhteva bakımından daha çok Yahudi kültürüne ait nakillerden oluşması sebebiyle bazı modern dönem ilim adamları ve batılı araştırmacılar tarafından çalışmalarında konu edilmiştir. Onlar, İslâm'ın diğer dinlerden tesirle teşekkül ettiğini ve rivâyetlerinin bu oluşumda rol oynadığını iddialarında delil olarak kullanmışlardır. Bu sebeple Ona ait olduğu ifade edilen rivâyetler; başta Hadis olmak üzere İslam Tarihi, Akâid, Tefsir, Kelâm ve Tasavvuf alanında yazılan eserlerden tespit edilmiştir. Sayıları iki bin civarında olan bu rivâyetler içerisinde öncelikle Hz. Muhammed'e ait olarak aktarılanlar ele alınmıştır. Daha sonra da sahâbe ve tâbiûndan nakille eserlerde yer alan rivâyetler değerlendirilmiştir. Bu rivâyetler değerlendirilirken konu bakımından daha çok İsrâiliyat'la ilgili olanlar üzerinde durularak müsteşriklerin öne çıkardığı rivâyetlerden hareketle ortaya koymuş oldukları iddialara cevaplar verilmeye çalışılmıştır.

In this study, the life of Wahb b. Munabbih, one of the scholars of the tâbiûn period, his scientific personality, his status in terms of the science of cerh - ta'dîl and the narrations he narrated are discussed. Since the narrations transmitted from him are included in a number of works of Islamic sciences and consist mostly of Jewish cultural narrations in terms of content, they have been the subject of some modern scholars and Western researchers in their studies. They claim that Islam was formed under the influence of other religions and that his narrations played a role in this formation. For this reason, the narrations that are said to belong to him have been identified from the works presented in the fields of Islamic History, Aqâid, Tafsir, Kalâm and Sufism, especially Hadith. Among these narrations, which number around two thousand, the ones that are attributed to the Prophet Muhammad are discussed first. Then, the narrations narrated from the sahāba and tûbiûn were evaluated. While evaluating these narrations, it has been tried to give answers to the claims put forward by the anthropologists based on the narrations they put forward by focusing more on those related to Isrâiliyyât in terms of subject matter.