Deprem Travmasında Kayıp ve Yas ile Psikososyal Destek, Psikolojik Güç ve Travma Sonrası Büyüme Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Abstract

6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremlerinin, bireyleri psikolososyal ve ekonomik açıdan olumsuz yönde etkilediği düşünülmektedir. Deprem, psikolojik olarak travmatik bir deneyim ortaya çıkarabilir ve bireylerin günlük yaşama tekrardan adapte olmasını zorlaştırabilir. Özellikle sevilen bir kişinin deprem de kaybı sonrası travmatik yas belirtileri ortaya çıkabilir ve kişi sosyal hayata yeniden adapte olmakta zorlanabilir. Bu bağlamda bu araştırma, bireylerin deprem sonrası yaşadıkları travmatik yas ile psikososyal destek, psikolojik dayanıklılık ve travma sonrası büyüme arasındaki ilişkiyi incelemektedir. Araştırmanın örneklemini, 11 ilde Kahramanmaraş depremlerini yaşamış 18-65 yaş arasında olan 468 katılımcı oluşturmaktadır. Katılımcıların %54.90'ının kadın (n=257) ve %45.10'unun erkek (n=211) olduğu ve çoğunlukla 18-27 yaş aralığında olduğu (%37.00; n=173) belirlenmiştir. Değerlendirme için demografik bilgi formu, Travmatik Yas Envanteri, Travma Sonrası Büyüme Ölçeği, Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmada katılımcıların travmatik yas tepkileri, travma sonrası büyüme düzeyleri, psikolojik dayanıklılık düzeyleri, demografik değişkenlere ve depremle ilişkili sorulara göre analiz edilmiştir. Elde edilen veriler SPSS 25 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Yürütülen analiz sonuçlarına göre travmatik yas ile psikolojik dayanıklılık arasında negatif orantılı orta düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Travmatik yas ve travma sonrası büyüme düzeyleri arasında negatif orantılı düşük düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Yapılan regresyon analizi sonucunda psikolojik dayanıklılığın travmatik yası yordayan bir değişken olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmada elde edilen bulgular alanyazın kapsamında tartışılmış, araştırmanın sınırlılıkları ve öneriler belirtilmiştir. Çalışma sonucunda ulaşılan bulgular, literatürdeki bulgular ile karşılaştırılarak değerlendirilmiştir.

The February 6, 2023, Kahramanmaraş earthquakes are believed to have adversely impacted individuals both psychosocially and economically. These earthquakes represent a psychologically traumatic experience that is thought to hinder individuals' ability to readapt to daily life. In particular, the loss of a loved one during the earthquake may lead to symptoms of traumatic grief, making it challenging for individuals to reintegrate into social life. In this context, this study examines the relationship between traumatic grief experienced after the earthquake and psychosocial support, psychological resilience, and post-traumatic growth. The sample of the study consists of 468 participants between the ages of 18 and 65 who experienced the Kahramanmaraş earthquakes in 11 provinces. Of the participants, 54.90% were women (n=257), and 45.10% were men (n=211), with the majority falling in the 18–27 age range (37.00%; n=173). The traumatic grief responses, post-traumatic growth levels, and psychological resilience levels of the participants were analyzed, along with demographic variables and earthquake-related questions. Data were collected using a demographic information form, the Traumatic Grief Inventory, the Post-Traumatic Growth Inventory, and the Psychological Resilience Scale. The obtained data were analyzed using SPSS 25. Based on the results of the conducted analyses, a moderately significant negative relationship was identified between traumatic grief and psychological resilience. Furthermore, a low-level significant negative relationship was found between traumatic grief and post-traumatic growth levels. The results of the regression analysis indicated that psychological resilience is a significant predictor of traumatic grief. The findings obtained in the study were discussed within the framework of the existing literature, and the limitations and recommendations of the research were outlined. The results of the study were evaluated in comparison with the findings reported in the literature.