Öğretmenlerin program okuryazarlıkları ve öğretme motivasyonlarının incelenmesi

Abstract

Bu araştırmanın amacı, öğretmenlerin program okuryazarlık düzeyleri ile öğretme motivasyonu düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Ayrıca amaç doğrultusunda program okuryazarlık ve öğretme motivasyonu düzeyleri öğretmenlerin yaş, cinsiyet, medeni durum, görev yapılan okul türü, mesleki kıdem ve okulda çalışma yılı değişkenleri açısından karşılaştırılmıştır. Araştırmada ilişkisel tarama deseni kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini 2019-2020 eğitim ve öğretim yılında İstanbul ili Küçükçekmece ilçesinde devlet okullarına bağlı görev yapan 5.295 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise basit rastgele örneklem yönetimi ile ulaşılan 388 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak "Kişisel Bilgi Formu", "Eğitim Programı Okuryazarlığı Ölçeği" ve "Öğretme Motivasyon Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, öğretmenlerin program okuryazarlıkları ölçeği alt boyutlarına ait okuma, yazma ve genel program okuryazarlığı düzeylerinin yüksek düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Öğretme motivasyonu ölçeği alt boyutlarına ait içsel motivasyon, dışsal motivasyon ve öğretme motivasyonu düzeylerinin orta düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Öğretmenlerin program okuryazarlıklarının yaş, cinsiyet, medeni durum, okul türü ve okulda çalışma yılı değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık göstermediği belirlenmiştir. Öğretmenlerin program okuryazarlıkları mesleki kıdeme göre farklılık göstermektedir. 1-5 yıl arası mesleki kıdeme göre sahip öğretmenlerin okuma alt boyutu ve toplam okuryazarlık düzeyleri 11-15 ve 16-20 yıl arası görev yapan öğretmenlerden düşük olarak tespit edilmiştir. Öğretmenlerin öğretme motivasyonunun yaş, cinsiyet, okul türü, mesleki kıdem ve okulda çalışma yılı değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık göstermediği belirlenmiştir. Buna karşılık, kadın öğretmenlerin içsel doyumu ve genel öğretme motivasyonlarının erkek öğretmenlerden yüksek olduğu tespit edilmiştir. Öğretmenlerin program okuryazarlık alt boyutları ile öğretme motivasyonları arasında anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. Öğretmenlerin eğitim programı alt boyutu olan yazarlık boyutunun öğretmenlerin içsel motivasyonlarını %1,5 oranında açıklandığı belirlenmiştir. Bu araştırma bulgularına göre araştırmanın sonunda uygulayıcılara ve araştırmacılara öneriler de geliştirilmiştirThe purpose of this research is to examine the relationship between teachers' curriculum literacy levels and their motivation to teach. In addition, program literacy and teaching motivation levels were compared in terms of teachers' age, gender, marital status, type of school, professional seniority and working years at school. Correlational design was used in the research. The population of the research consists of 5,295 teachers working in public schools in the Küçükçekmece district of Istanbul in the 2019-2020 academic year. The sample of the study consists of 388 teachers reached by simple random sampling method. "Personal Information Form", "Curriculum Literacy Scale" and "Teaching Motivation Scale" were used as data collection tools in the research. According to the results of the research, it was determined that the teachers' reading, writing and general curriculum literacy levels of the curriculum literacy scale sub-dimensions were high. It has been determined that the levels of intrinsic motivation, extrinsic motivation and teaching motivation belonging to the sub-dimensions of the teaching motivation scale are moderate. It was determined that the curriculum literacy of the teachers did not show a significant difference according to the variables of age, gender, marital status, school type and working years at school. Program literacy of teachers varies according to professional seniority. The reading sub-dimension and total literacy levels of teachers with a professional seniority of 1-5 years were determined to be lower than those of teachers who worked between 11-15 and 16-20 years. It was determined that teachers' teaching motivation did not show a significant difference according to age, gender, school type, professional seniority and working years at school. On the other hand, it was determined that the internal satisfaction and general teaching motivation of female teachers were higher than male teachers. Significant relationships were found between the curriculum literacy sub-dimensions of teachers and their motivation to teach. It was determined that the authorship dimension, which is the sub-dimension of the teachers' training program, explained the teachers' intrinsic motivation by 1.5%. According to the findings of this research, suggestions were also developed for practitioners and researchers at the end of the study.