Zekâtın kurumsallaşmasının gelir dağılımı üzerine etkileri: Türkiye üzerine bir uygulama

Abstract

İslam dininin temel esaslarından olan Zekât müessesesi, bir ibadetten öte sosyal ve iktisadi bir düzenleyici görevi görmektedir. Yapısı ve sahip olduğu özellikler sayesinde, zekât sosyal bağlamda da önemli görevler icra etmektedir. İktisaden toplumun farklı tabakaları arasında ekonomik eşitsizliğin minimize edilmesi için çok önemli bir araçtır. Zira Zekâtın, iktisadi yönü ile olduğu kadar sosyal yönüyle de toplumdaki bireylerin arasındaki bağları kuvvetlendireceği muhakkaktır. Bu tezin temel amacı, Türkiye için uygulanabilir bir kurumsal Zekât modeli önerisi ortaya koymak ve bu modelin gelir dağılımı üzerindeki etkilerini incelemektir.Türkiye için kurumsal bir Zekat modeli ortaya konması için ilgili literatür ile ülke deneyimleri incelenmiş ve sonrasında derinlemesine mülakat yöntemiyle modelin detayları belirlenmiştir. Sonrasında ise belirli varsayımlar altında kurumsal Zekât modelinin Türkiye'de uygulanmasının gelir dağılımı üzerindeki etkileri ekonometrik yöntemle analiz edilmiştir. Çalışmanın bulgularına göre, gelirden en yüksek payı alan G5, G4, G3 ve G2 gruplarından %2,5 oranın gelirden en az paya sahip G1 grubuna aktarıldığı kabul edilmiş olup, ortaya çıkan yeni gelir dağılımının, mevcut durumda anlamlı çıkan makroekonomik göstergelerin ilişkisinin anlamsız hale gelmesine neden olduğu sonucuna varılmıştır. Bu durum makroekonomik göstergelerin gelir dağılımıyla bağımlılığını ve kırılgan yapısının giderilmesinin mümkün olduğu sonucunu göstermektedir.

The institution of Zakat, which is one of the basic principles of the religion of Islam, acts as a social and economic regulator rather than a worship. Thanks to its structure and features, zakat also performs important tasks in the social context. Economically, it is a very important tool for minimizing economic inequality between different strata of society. Because it is certain that Zakat will strengthen the bonds between individuals in the society with its social aspect as well as its economic aspect. The main purpose of this thesis is to propose a viable institutional Zakat model for Turkey and to examine the effects of this model on income distribution. In order to present an institutional Zakat model for Turkey, the relevant literature and country experiences were examined, and then the details of the model were determined by in-depth interview method. Afterwards, the effects of the implementation of the corporate Zakat model in Turkey under certain assumptions on income distribution were analyzed by econometric method. According to the findings of the study, it was accepted that 2.5% of the G5, G4, G3 and G2 groups, which received the highest share of income, were transferred to the G1 group, which had the lowest share of income, and the new income distribution caused the relationship of the macroeconomic indicators, which are meaningful in the current situation, to become meaningless. concluded why. This situation shows that it is possible to eliminate the dependency and fragile structure of macroeconomic indicators with income distribution.