Depresyon ve kaygı belirtilerinin kişilerarası tarz ve erken dönem uyumsuz şemalar açısından incelenmesi

Abstract

Literatürde erken dönem uyumsuz şemaların ve kişilerarası iletişimin, depresyon ve kaygı şikayetlerinin önemli belirleyicileri olabileceğini düşündüren çalışmalar bulunmaktadır. Bu bilgi doğrultusunda mevcut araştırmada, depresyon ve kaygı belirtilerinin kişilerarası tarz ve erken dönem uyumsuz şemalar çerçevesinde incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemi kolay örnekleme yöntemi ile ulaşılan 401 kişiden oluşmaktadır. Araştırmada katılımcıların depresyon düzeyleri, kaygı düzeyleri, kişilerarası tarzları ve erken dönem uyumsuz şemaları değerlendirilmiştir. Bu amaçla Beck Depresyon Envanteri, Beck Anksiyete Envanteri, Kişilerarası Tarz Ölçeği ve Young Şema Ölçeği Kısa Formu-3 kullanılmıştır. Çoklu regresyon analizi sonucuna göre, kişilerarası tarzın ve erken dönem uyumsuz şemaların ayrı ayrı depresyon ve kaygı belirtilerini istatistiksel olarak yordadığı, hiyerarşik regresyon analizi sonucuna göre kişilerarası tarz ve erken dönem uyumsuz şemaların birlikte depresyon ve kaygı belirtilerini ayrı ayrı istatistiksel olarak yordadığı görülmüştür. Regresyon analizleri çerçevesinde kişilerarası tarzın ve erken dönem uyumsuz şemaların yordayıcılıkları bir bütün olarak değerlendirildiğinde hem depresyon belirtilerinde hem de kaygı belirtilerinde asıl yordayıcının erken dönem uyumsuz şemalar olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Yapılan korelasyon analizi sonucuna göre de değişkenler arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişkinin olduğu saptanmış olup elde edilen bulgular literatür çerçevesinde tartışılmıştır.

The existing literature provides support for the idea that early maladaptive schemas and interpersonal relationships may have an important effect on depression and anxiety complaints. In line with these findings, it is aimed to examine the symptoms of depression and anxiety in relation to interpersonal style and early maladaptive schemas. The sample consists of 401 participants who were included through convenience sampling. Participants were assessed for their depression levels, anxiety levels, interpersonal styles, and early maladaptive schemas. For this purpose, Beck Depression Inventory, Beck Anxiety Inventory, Interpersonal Style Scale and Young Schema Scale Short Form-3 were used. According to the multiple regression analysis, interpersonal style and early maladaptive schemas separately predicted depression and anxiety symptoms and according to the hierarchical regression analysis, interpersonal style and maladaptive schemas predicted depression and anxiety symptoms together. But early maladaptive schemas are found to be the main predictor of both depression and anxiety symptoms. Finally, according to the result of the correlation analysis, it is found that there is a statistically significant relationship between all the four variables. The results were discussed considering the literature.